โสณฺฑ
ข้อความจากต้นฉบับข้อความและความหมายตามบริบทในคัมภีร์อภิธานัปปทีปิกา
งวงช้าง
หน้าหนังสือ 144 · หน้า PDF 177
๓๖๕. งวงช้าง ๒ : โสณฺฑ, หตฺถ
ผู้มัวเมา
หน้าหนังสือ 292 · หน้า PDF 325
ผู้มัวเมา ๒ : โสณฺฑ, มตฺต
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 144 · หน้า PDF 177
๓๖๕. งวงช้าง ๒ : โสณฺฑ, หตฺถ, (โสณฺโฑ) โสณฺฑ ศัพท์
(วตฺตติ) ย่อมเป็นไป ทฺวีสุ (ลิงฺเคสุ) ในปุงลิงค์และอิตถีลิงค์
กรคฺคํ ปลายงวงช้าง โปกฺขรํ ชื่อว่า โปกฺขร(ปลายงวงช้าง)
พนฺธนํ สายรัด มชฺฌมฺหิ ในท่ามกลางลำตัว กจฺฉา ชื่อว่า กจฺฉา
(สายรัดท้องช้าง)
กุถาทโย ผ้ากัมพลอันวิจิตรและมีลวดลายสำหรับปูลาดบนหลังช้าง
เป็นต้น กปฺปโน ชื่อว่า กปฺปน(ผ้าปูแต่งบนหลังช้าง)
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 386 · หน้า PDF 419
386 อภิธานัปปทีปิกา
๙๓๙. ตีสุ สุราทิโลลสฺมึ โสณฺโฑ หตฺถิกเร ทฺวิสุ
อสฺสาทเน ตุ รสนํ ชิวฺหายญฺจ ธนิมฺหิ จ.
๙๓๙. โสณฺโฑ โสณฺฑ ศัพท์ (วตฺตมาโน) ที่เป็นไป ตีสุ (ลิงฺเคสุ)
ในลิงค์ทั้ง ๓ (สิยา) ย่อมเป็นไป สุราทิโลลสฺมึ ในนักเลงสุรา เป็นต้น
โสณฺโฑ โสณฺฑ ศัพท์ (วตฺตมาโน) ที่เป็นไปอยู่ ทฺวีสุ (ลิงฺเคสุ)
ในปุงลิงค์และอิตถีลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป หตฺถิกเร ในงวงช้าง
รสนํ รสน ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ อสฺสาทเน ในความเบาใจ ชิวฺหายํ ในลิ้น ธนิมฺหิ ในเสียง
๙๔๐. ปณีโต ตีสุ มธุเร อุตฺตเม วิหิเต’ปฺย’ถ
อญฺชเส วิสิขายญฺจ ปนฺติยํ วีถิ นาริยํ.
๙๔๐. ปณีโต ปณีต ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ มธุเร ในสิ่งที่หวาน อุตฺตเม ในสิ่งที่ประเสริฐ
วิหิเต ในเรื่องที่จัดแจงแล้ว (โส) ปณีต ศัพท์ นั้น (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป
ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓
วีถิ วีถิ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ อญฺชเส ในแนวทาง วิสิขายํ ในถนน ปนฺติยํ ในแถว (สา) วีถิ ศัพท์
นั้น (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป นาริยํ ในอิตถีลิงค์
อ้างอิงต้นฉบับ
อภิธานัปปทีปิกา · พระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙
หน้าหนังสือ 144 · หน้า PDF 177
หน้าหนังสือ 292 · หน้า PDF 325
หน้าหนังสือ 386 · หน้า PDF 419
คำอธิบายและบริบทอ้างอิงจากหนังสือ ไม่ใช่ข้อความที่ AI สร้างขึ้น การพบหัวคำไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ