อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 413 จาก 557 หน้า
380 อภิธานัปปทีปิกา
๙๒๗. ขลญฺจ ธญฺญกรเณ กกฺเก นีเจ ขโล ภเว
อถุ’ปฺปาเท สมุทโย สมูเห ปจฺจเยปิ จ.
๙๒๗. ขลํ ขล ศัพท์ นปุงสกลิงค์ (ภเว) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ ธญฺญกรเณ ในลานนวดข้าว กกฺเก และในสบู่ผง
สำหรับอาบน้ำ, ขโล ขลศัพท์ ปุงลิงค์ (ภเว) ย่อมเป็นไป นีเจ ในคนต่ำทราม
สมุทโย สมุทย ศัพท์ (ภเว) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๓ อย่าง (อิติ) คือ อุปฺปาโท ในการเกิดขึ้น สมูเห ในหมู่ ปจฺจเย ในเหตุ
๙๒๘. พฺรหฺมจารี คหฏฺฐาโท อสฺสโม จ ตโปวเน
ภยงฺกเร ตุ กฐิเน กุรูโร ตีสุ นิทฺทเย.
๙๒๘. อสฺสโม อสฺสม ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ พฺรหฺมจารีคหฏฺฐาโท ในอาศรม ๔ อย่างมี
พฺรหฺมจารี และ คหฏฺฐ เป็นต้น (อาทิศัพท์รวมเอา วนปฺปตฺถ และภิกฺขุ)
ตโปวเน ในเรือนอาศรม
กุรูโร กุรูร ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ ภยงฺกเร ในวัตถุอันก่อให้เกิดความกลัว กฐิเน ในวัตถุอันหยาบ
นิทฺทเย ในผู้ที่ไร้ความกรุณา (โส) กุรูร ศัพท์ นั้น (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป
ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI