อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 368 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : คาถาเนกัตถวรรค 335
๘๓๕. พุทฺธสมนฺตจกฺขูสุ จกฺขุ ปญฺญาย มีริตํ
ธมฺมจกฺขุมฺหิ จ มํส- ทิพฺพจกฺขุทฺวเยสุ จ.
๘๓๕. จกฺขุ จกฺขุ ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต อีริตํ กล่าวแล้ว
(ฉสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๖ อย่าง (อิติ) คือ พุทฺธสมนฺตจกฺขูสุ ในพุทธจักขุ(คือ
อินฺทฺริยปโรปรยตฺติและอาสยานสย) และสมันตจักขุ(คือพระสัพพัญญุตญาณ)
ปญฺญายํ ในปัญญาจักขุ ธมฺมจกฺขุมฺหิ ในธรรมจักขุ(คือมรรคญาณ) มํสทิพฺพ-
จกฺขุทฺวเยสุ ในมังสจักขุและทิพพจักขุ (ทีฆนิกาย สามญฺญผลสุตฺต อฏฺฐกถา เป็นต้น)
๘๓๖. วาจฺจลิงฺโค อภิกฺกนฺโต สุนฺทรมฺหิ อภิกฺกเม
อภิรูเป ขเย วุตฺโต ตเถว’พฺภนุโมทเน.
๘๓๖. อภิกฺกนฺโต อภิกฺกนฺต ศัพท์ วาจฺจลิงฺคิโก อันเป็นวาจจลิงค์
วุตฺโต กล่าวแล้ว (ปญฺจสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๕ อย่าง (อิติ) คือ สุนฺทรมฺหิ
ในความดี อภิกฺกเม ในการก้าวไปข้างหน้า อภิรูเป ในผิวพรรณงาม ขเย
ในความเสื่อมสิ้นไป อพฺภนุโมทเน และในความยินดียิ่ง (ทีฆนิกาย สามญฺญผล
สุตฺต อฏฺฐกถา, อาฏานาฏิยสุตฺต อฏฺฐกถา)
๘๓๗. การเณ เทสนายญฺจ วาเร เววจเนปิ จ
ปาการสฺมึ อวสเร ปริยาโย กถียติ.
๘๓๗. ปริยาโย ปริยาย ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต กถียติ
ย่อมกล่าว (ฉสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๖ อย่าง (อิติ) คือ การเณ ในเหตุ
เทสนายํ ในธรรมเทศนา วาเร ในวาระครั้งคราว เววจเนปิ ในคำไวพจน์
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI