นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 215 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

182 อภิธานัปปทีปิกา ๔๕๐. มุคฺคาทิเก’ปรณฺณญฺจ ปุพฺพณฺณํ สาลิอาทิเก สาลิ วีหิ จ กุทฺรูโส โคธุโม วรโก ยโว กงฺคู’ติ สตฺต ธญฺญานิ นีวาราที ตุ ตพฺภิทา. ๔๕๐. อปรณฺณํ อปรณฺณ ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป มุคฺคาทิเก ในพืชตระกูลถั่ว มีถั่วเขียว เป็นต้น [ซึ่งเป็นพืชที่ปลูกภายหลัง] ปุพฺพณฺณํ ปุพฺพณฺณ ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป สาลิอาทิเก ในพืช ตระกูลข้าว มีข้าวสาลี เป็นต้น [ซึ่งเป็นพืชที่เกิดก่อนตั้งแต่สมัยต้นกัปป์] อิมานิ ธัญพืชทั้งหลายเหล่านี้ อิติ คือ สาลิ ข้าวสาลี วีหิ ข้าวเปลือก กุทฺรูโส หญ้ากับแก้ โคธุโม ข้าวละมาน วรโก ข้าวโพด ยโว ข้าวบาเลย์ (ข้าวฟ่างอินเดีย) กงฺคุ ข้าวฟ่าง(ข้าวฟ่างอิตาเลียน) สตฺต ธญฺญานิ ชื่อว่าเป็น ธัญชาติ ๗ อย่าง นีวาราที ธัญพืชทั้งหลายมีลูกเดือย เป็นต้น ตพฺภิทา เป็นชนิดของ ธัญพืชนั้น63 ๔๕๑. จณโก จ กฬาโย’ถ สิทฺธตฺโถ สาสโป ภเว. ๔๕๒. อถ กงฺคุ ปิยงฺคุ’ตฺถี อุมฺมา ตุ อตสี ภเว กิฏฺฐํ ตุ สสฺสํ ธญฺญญฺจ วีหิ ถมฺพกรี’ริโต. ๔๕๑ - ๔๕๒. ถั่วดำ, ถั่วแดง ๒ : จณก, กฬาย 63 ในทีฆนิกายอัฏฐกถามหาสีหนาทสูตรอธิบายว่า นีวาร คือธัญพืชประเภทข้าวที่เกิดเองตาม ธรรมชาติในป่า อนึ่ง ตพฺภิทา ตัดสนธิว่า ต + ภิทา ภิทา ศัพท์เดิมมาจาก เภทา แล้วลดเสียงเป็น ภิท ด้วยอำนาจฉันทลักษณ์

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI