นะโมตั้งชื่อ
Namo Name
← ค้นคำในพจนานุกรมธรรมทาน

บารมี ๑๐, หรือ ทศบารมี

บารมี 10 หรือ ทศบารมี (ปฏิปทาอันยวดยิ่ง, คุณธรรมที่ประพฤติปฏิบัติอย่างยิ่งยวดคือความดีที่บำเพ็ญอย่างพิเศษ เพ่ื่อบรรลุซึ่งจดหมายอันสูง เช่นความเป็นพระพุทธเจ้า และความเป็นมหาสาวก เป็นต้น — Pàramã: perfections) 1. ทาน (การให้การเสียสละ — Dàna: giving; charity; generosity; liberality) 2. ศีล (การรักษากายวาจาให้อยู่ในหลักความประพฤติที่เป็นแบบแผนแห่งภาวะของตน, ความประพฤติดีงามถูกต้องตามระเบียบวินัย —Sãla: morality; good conduct) 3. เนกขัมมะ (การออกบวช, ความปลีกตัวปลีกใจจากกาม — Nekkhamma: renunciation) 4. ปัญญา (ความรอบรู้, ความหยั่งรู้เหตุผล เข้าใจสภาวะของสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง และรู้จักแก้ไขปฏิบัติจัดการต่างๆ — Pa¤¤à: wisdom; insight; understanding) 5.วิริยะ (ความเพียร, ความแกล้วกล้า ไม่เกรงกลัวอุปสรรค พยายามบากบั่นอุตสาหะ ก้าวหน้าเรื่อยไป ไม่ทอดทิ้งธุระหน้าที่ — Viriya: energy; effort; endeavour) 6. ขันติ (ความอดทน, ความทนทานของจิตใจ สามารถใช้สติปัญญาควบคุมตนให้อยู่ในอํานาจ เหตุผล และแนวทางความประพฤติหรือการปฏิบัติที่ตั้งไว้เพื่อจุดหมายอันชอบ ไม่ลุอํานาจกิเลส — Khanti: forbearance; tolerance; endurance) 7. สัจจะ (ความจริง คือ พูดจริง ทําจริง และจริงใจ — Sacca: truthfulness) 8. อธิษฐาน (ความตั้งใจมั่น, การตัดสินใจเด็ดเดี่ยว วางจุดหมายแห่งการกระทําของตนไว้แน่ นอน และดําเนินตามนั้นแน่วแน — ่ Adhiññhàna: resolution; self-determination) 9. เมตตา (ความรักใคร่, ความปรารถนาดีมีไมตรีคิดเกื้อกูลให้ผู้อื่นและเพื่อนร่วมโลกทั้งปวง มีความสุขความเจริญ — Mettà: loving-kindness; friendliness) 10.อุเบกขา (ความวางใจเป็นกลาง , ความวางใจสงบราบเรียบสม่ำเสมอ เที่ยงธรรม และดำรงอยู่ในธรรม ไม่เอนเอียงหรือหวั่นไหวไปด้วยความยินดียินร้ายชอบชังหรือแรงเย้ายวนยั่วยุใดๆ — Upekkhà: equanimity; indifference to praise and blame in the performance of duty) ทศบารมีนี้เรียงตามที่ถือว่าได้บําเพ็ญในทศชาติ (จัดแบบไทย) ดังนี้ 1. พระเตมีย ์ — เนกขัมมะ (ข้อที่ 3) 2. พระมหาชนก — วิริยะ (5) 3. พระสุวรรณสาม — เมตตา (9)   4. พระเนมิราช — อธิษฐาน (8) 5. พระมโหสถ — ปัญญา (4)     6. พระภูริทัตต์ — ศีล (2) 7. พระจันทกุมาร — ขันติ (6)     8. พระนารทะ — อุเบกขา (10) 9. พระวิธุระ — สัจจะ (7) 10. พระเวสสันดร — ทาน (1) บารมีนั้น ท่านกล่าวว่าจะบําเพ็ญให้บริบูรณ์ต้องครบ 3 ขั้น คือ 1. บารมี (ระดับสามัญ เช่น ทานบารมีได้แก่ ให้ทรัพย์สินเงินทอง สมบัตินอกกาย — Pàramã:ordinary perfections) 2. อุปบารมี (ระดับรองหรือจวนจะสูงสุด เช่น ทานอุปบารมีได้แก่ การเสียสละอวัยวะเป็นทาน — Upapàramã: superior perfections) 3. ปรมัตถบารมี ระดับสูงสุด เช่น ทานปรมัตถบารมีได้แก่ การสละชีวิตเพื่อประโยชน์ แก่ผู้อื่น — Paramatthapàramã: supreme perfections) บําเพ็ญทั้ง 10 บารมีครบ 3 ขั้นนี้เรียกว่า สมตึสปารมีหรือ สมดึงสบารมีแปลว่า “บารมี 30 ถ้วน”.

ที่มา : พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ 34

ผู้เรียบเรียง: สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต)

เผยแพร่ต้นฉบับโดยวัดญาณเวศกวัน · จัดเก็บให้อ่านบน namoname.com เป็นธรรมทาน

ข้อความต้นฉบับ ไม่ใช่คำอธิบายจาก AI การพบคำนี้ไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ

ตรวจเทียบกับเว็บไซต์ต้นฉบับ