สัปปุริสธรรม ๘
สัปปุริสธรรม 8 ธรรมของสัตบุรุษ, ธรรมที่ทําให้เป็นสัตบุรุษ, คุณสมบัติของ คนดี — Sappurisa-dhamma: qualities of a good man)
1.สทฺธมฺมสมนฺนาคโต (ประกอบด้วยสัทธรรม 7 ประการ — Saddhamma-samannàgato : to be endowed with the seven virtues) คือ
ก.มีศรัทธา — to have confidence
ข.มีหิริ — to have moral shame
ค.มีโอตตัปปะ — to have moral fear
ง.เป็นพหูสูต — to be much learned
จ.มีความเพียรอันปรารภแล้ว — to be of stirred-up energy
ฉ.มีสติมั่นคง — to have established mindfulness
ช.มีปัญญา — to have wisdom
2.สปฺปุริสภตฺตี (ภักดีสัตบุรษ คือ คบหาสมณพราหมณ์ ท่านผู้ประกอบด้วยสัทธรรม 7 ประการข้างต้น เป็นมิตรสหาย — Sappurisa-bhattã: to consort with good men)
3.สปฺปุริสจินฺตี (คิดอย่างสัตบุรุษ คือ จะคิดสิ่งใด ก็ไม่คิดเพื่อเบียดเบียนตนและผู้อื่น — Sappurisa-cintã:
to think as do good men)
4.สปฺปุริสมนฺตี (ปรึกษาอย่างสัตบุรุษ คือ จะปรึกษาการใด ก็ไม่ปรึกษาเพื่อเบียดเบียนตนและ ผู้อื่น — Sappurisa-mantã: to consult as do good men)
5.สปฺปุริสวาโจ (พูดอย่างสัตบุรุษ คือ พูดแต่คําที่ถูกต้องตามวจีสุจริต 4 — Sappurisa-vàco: to speak as do good men)
6.สปฺปุริสกมฺมนฺโต (ทําอย่างสัตบุรุษ คือ ทําการที่ถูกต้องตามกายสุจริต 3 — Sappurisakammanto: to act as do good men)
7.สปฺปุริสทิฏฺฐี (มีความเห็นอย่างสัตบุรุษ คือ มีสัมมาทิฏฐิ เช่นว่า ทําดีได้ดี ทําชั่วได้ชั่ว เป็นต้น — Sappurisa-diññhã: to have the views of good men)
8.สปฺปุริสทานํ เทติ (ให้ทานอย่างสัตบุรุษ คือ ให้ตามหลักสัปปุริสทาน เช่นให้โดยเอื้อเฟื้อทั้ง แก่ของที่ตัวให้ ทั้งแก่ผู้รับทาน ให้ของบริสุทธิ์ ให้โดยเข้าใจถึงผลที่จะมีตามมา เป็นต้น — Sappurisadàna§ deti : to give a gift as do good men)
บางทีเรียกว่า สัปปุริสธรรม 7 เพราะนับเฉพาะสัทธรรม 7 ในข้อ 1
ที่มา : พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ 34
ผู้เรียบเรียง: สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต)
เผยแพร่ต้นฉบับโดยวัดญาณเวศกวัน · จัดเก็บให้อ่านบน namoname.com เป็นธรรมทาน
ข้อความต้นฉบับ ไม่ใช่คำอธิบายจาก AI การพบคำนี้ไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ
ตรวจเทียบกับเว็บไซต์ต้นฉบับ