กสิณ ๑๐
กสิณ 10 (แปลตามรูปศัพท์ว่า “ทั้งหมด” หรือ “ล้วน”; วัตถุอันจูงใจ, วัตถุสําหรับเพ่ง เพื่อจูงจิตให้เป็นสมาธิ — Kasiõa: meditation devices)
ก.ภูตกสิณ 4 (กสิณคือมหาภูตรูป — Bhåta-kasiõa: Element-Kasiõa)
1.ปฐวีกสิณ (กสิณคือดิน, กสิณที่ใช้ดินเป็นอารมณ์ — Pañhavã~: the Earth Kasiõa)
2.อาโปกสิณ (กสิณคือน้ำ — âpo~: the Water Kasiõa)
3.เตโชกสิณ (กสิณคือไฟ — Tejo~: the Fire Kasiõa)
4.วาโยกสิณ (กสิณคือลม — Vàyo~: the Air Kasiõa: Wind Kasiõa)
ข.วรรณกสิณ 4 (กสิณคือสี — Vaõõa~: Colour Kasiõa)
5.นีลกสิณ (กสิณคือสีเขียวคราม — Nãla~: the Blue Kasiõa)
6.ปีตกสิณ (กสิณคือสีเหลือง — Pãta~: the Yellow Kasiõa)
7.โลหิตกสิณ (กสิณคือสีแดง — Lohita~: the Red Kasiõa)
8.โอทาตกสิณ (กสิณคือสีขาว — Odàta~: the White Kasiõa)
ค.กสิณอื่นๆ
9.อาโลกกสิณ (กสิณคือแสงสว่าง — âloka~: the Light Kasiõa)
10. อากาสกสิณ (กสิณคือที่ว่างเปล่า, ช่องว่าง — âkàsa~: the Space Kasiõa)
กสิณที่มาในบาลี เช่น องฺ.ทสก.24/25/48 (A.V.46) ไม่มี อาโลกกสิณ แต่มีวิญญาณกสิณ (กสิณ คือวิญญาณ — Vi¤¤àõa~: the Consciousness Kasiõa) เป็นข้อที่ 10 และ อากาสกสิณ เป็น ข้อที่ 9
ที่มา : พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ 34
ผู้เรียบเรียง: สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต)
เผยแพร่ต้นฉบับโดยวัดญาณเวศกวัน · จัดเก็บให้อ่านบน namoname.com เป็นธรรมทาน
ข้อความต้นฉบับ ไม่ใช่คำอธิบายจาก AI การพบคำนี้ไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ
ตรวจเทียบกับเว็บไซต์ต้นฉบับ