นะโมตั้งชื่อ
Namo Name
← ค้นคำในพจนานุกรมธรรมทาน

กุศลกรรมบท ๑๐

กุศลกรรมบถ 102 (ทางแห่งกุศลกรรม, ทางทําความดี, กรรมดีอันเป็นทางนําไป สู่ความสุขความเจริญหรือสุคติ — Kusala-kammapatha: wholesome course of action) ว่า โดยข้อธรรมสมบูรณ์ (แปลตัดเอาแต่ใจความ) ดังนี้ ก.กายกรรม 3 (การกระทําทางกาย — bodily action) 1.ปาณาติปาตํ ปหาย ฯเปฯ สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี โหติ (ละการฆ่าการเบียดเบียน มี เมตตากรุณาช่วยเหลือเกื้อกูลกัน — to avoid the destruction of life and be anxious for the welfare of all lives) 2.อทินฺนาทานํ ปหาย ฯเปฯ อทินฺนํ เถยฺยสงฺขาตํ อนาทาตา โหติ (ละอทินนาทาน เคารพกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินของผู้อื่น — to avoid stealing, not violating the right to private property of others) 3.กาเมสุมิจฺฉาจารํ ปหาย ฯเปฯ น จาริตฺตํ อาปชฺชิตา โหติ (ละการประพฤติผิดในกาม ไม่ล่วงละเมิดประเพณีทางเพศ — to avoid sexual misconduct, not transgressing sex morals) ข.วจีกรรม 4 (การกระทําทางวาจา — verbal action) 4.มุสาวาทํ ปหาย ฯเปฯ น สมฺปชานมุสา ภาสิตา โหติ (ละการพูดเท็จ ไม่ยอมกล่าวเท็จ เพราะเหตุตนเอง ผู้อื่น หรือเพราะเห็นแก่ผลประโยชน์ใดๆ — to avoid lying, not knowingly speaking a lie for the sake of any advantage) 5.ปิสุณํ วาจํ ปหาย ฯเปฯ สมคฺคกรณึ วาจํ ภาสิตา โหติ (ละการพูดคําส่อเสียด ช่วย สมานคนที่แตกร้าวกัน ส่งเสริมคนที่สมัครสมานกัน ชอบกล่าวถ้อยคําที่สร้างสามัคคี — to avoid malicious speech, unite the discordant, encourage the united and utter speech that makes for harmony) 6.ผรุสํ วาจํ ปหาย ฯเปฯ พหุชนมนาปา ตถารูปึ วาจํ ภาสิตา โหติ (ละคําหยาบ พูดแต่ คําสุภาพอ่อนหวาน — to avoid harsh language and speak gentle, loving, courteous, dear and agreeable words) 7.สมฺผปฺปลาปํ ปหาย ฯเปฯ กาลวาที ภูตวาที อตฺถวาที ธมฺมวาที วินยวาที นิธานวตึ วาจํ ภาสิตา โหติ ฯเปฯ (ละการพูดเพ้อเจ้อ พูดแต่คําจริง มีเหตุผล มีสารประโยชน์ ถูกกาลเทศะ — to avoid frivolous talk; to speak at the right time, in accordance with facts, what is useful, moderate and full of sense) ค.มโนกรรม 3 (การกระทําทางใจ — mental action) 8.อนภิชฺฌาลุ โหติ ฯเปฯ (ไม่เพ่งเล็งอยากได้ของผู้อื่น — to be without covetousness) 9.อพฺยาปนฺนจิตฺโต โหติ ฯเปฯ สุขี อตฺตานํ ปริหรนฺตูติ (ไม่มีจิตคิดร้าย คิดปรารถนา แต่ว่า ขอให้สัตว์ทั้งหลายไม่มีเวร ไม่เบียดเบียน ไม่มีทุกข์ ครองตนอยู่เป็นสุขเถิด — to be free from ill-will, thinking, ‘Oh, that these beings were free from hatred and ill- will, and would lead a happy life free from trouble.’) 10. สมฺมาทิฏฺฐ ิโก โหติ ฯเปฯ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทนฺตีติ (มีความเห็นชอบ เช่น ว่า ทานมีผล การบูชามีผล ผลวิบากของกรรมดีกรรมชั่วมี เป็นต้น — to possess right view such as that gifts, donations and offerings are not fruitless and that there are results of wholesome and unwholesome actions) กุศลกรรมบถหมวดนี้ ในบาลีเรียกชื่อหลายอย่าง เช่นว่า ธรรมจริยา (ความประพฤติธรรม — righteous conduct) บ้าง โสไจย (ความสะอาดหรือเครื่องชําระตัว — cleansing) บ้าง อริยธรรม (อารยธรรม, ธรรมของผู้เจริญ — virtues of a noble or civilized man) บ้าง อริยมรรค (มรรคาอันประเสริฐ — the noble path) บ้าง สัทธรรม (ธรรมดี, ธรรมแท้ — good law; true law) บ้าง สัปปุริสธรรม (ธรรมของสัตบุรุษ — qualities of a good man) บ้าง ฯลฯ

ที่มา : พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ 34

ผู้เรียบเรียง: สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต)

เผยแพร่ต้นฉบับโดยวัดญาณเวศกวัน · จัดเก็บให้อ่านบน namoname.com เป็นธรรมทาน

ข้อความต้นฉบับ ไม่ใช่คำอธิบายจาก AI การพบคำนี้ไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ

ตรวจเทียบกับเว็บไซต์ต้นฉบับ