สังขาร ๔
สังขาร 4 (คําว่า สังขาร ที่ใช้ในความหมายต่างๆ — Saïkhàra: applications of the word formation )
1.สังขตสังขาร (สังขารคือสังขตธรรม ได้แก่สิ่งทั้งปวงที่เกิดจากปัจจัยปรุงแต่ง รูปธรรมก็ตาม นามธรรมก็ตาม ได้ในคําว่า อนิจฺจา วตสง ฺ ขารา เป็นต้น — Saïkhata-saïkhàra: formation consisting of the formed)
2.อภิสังขตสังขาร (สังขารคือสิ่งที่กรรมแต่งขึ้น ได้แก่รูปธรรมก็ตาม นามธรรมก็ตาม ในภูมิสาม ที่เกิดแต่กรรม — Abhisaïkhata-saïkhàra: formation consisting of the karma-formed)
3.อภิสังขรณกสังขาร ( สังขารคือกรรมที่เป็นตัวการปรุงแต่ง ได้แก่ กุศลเจตนา และ อกุศลเจตนาทั้งปวงในภูมิสาม ได้ในคําว่า สังขาร ตามหลักปฏิจจสมุปบาท คือ [119] สังขาร 31 หรือ [129]อภิสังขาร 3 — Abhisaïkharaõaka-saïkhàra: formation consisting in the act of kamma-forming)
4.ปโยคาภิสังขาร (สังขารคือการประกอบความเพียร ได้แก่กําลังความเพียรทางกายก็ตาม ทางใจก็ตาม — Payogàbhisaïkhàra: formation consisting in exertion or impetus)
ที่มา : พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ 34
ผู้เรียบเรียง: สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต)
เผยแพร่ต้นฉบับโดยวัดญาณเวศกวัน · จัดเก็บให้อ่านบน namoname.com เป็นธรรมทาน
ข้อความต้นฉบับ ไม่ใช่คำอธิบายจาก AI การพบคำนี้ไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ
ตรวจเทียบกับเว็บไซต์ต้นฉบับ