มหาภูต ๔
มหาภูต หรือ ภูตรูป ๔ ( Mahàbhåta: the Four Primary Elements; primary matter )
1.ปฐวีธาตุ (สภาวะที่แผ่ไปหรือกินเนื้อที่, สภาพอันเป็นหลักที่ตั้งที่อาศัยแห่งสหชาตรูป เรียก สามัญว่า ธาตุแข้นแข็ง หรือ ธาตุดิน — Pañhavã-dhàtu: element of extension; solid element; earth)
2.อาโปธาตุ (สภาวะที่เอิบอาบหรือดูดซึม หรือซ่านไป ขยายขนาด ผนึก พูนเข้าด้วยกัน เรียก สามัญว่า ธาตุเหลว หรือ ธาตุน้ำ — âpo-dhàtu: element of cohesion; liquid element; water)
3.เตโชธาตุ (สภาวะที่ทําให้ร้อน เรียกสามัญว่า ธาตุไฟ — Tejo-dhàtu: element of heat or radiation; heating element; fire)
4.วาโยธาตุ (สภาวะที่ทําให้สั่นไหว เคลื่อนที่ และค้ำจุน เรียกสามัญว่า ธาตุลม — Vàyo-dhàtu: element of vibration or motion; air element; wind)
สี่อย่างนี้ เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ธาตุ ๔ (ในคัมภีร์ชั้นหลัง มี 2–3 แห่ง เรียกว่า มหาภูตรูป ๔)
ที่มา : พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ 34
ผู้เรียบเรียง: สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต)
เผยแพร่ต้นฉบับโดยวัดญาณเวศกวัน · จัดเก็บให้อ่านบน namoname.com เป็นธรรมทาน
ข้อความต้นฉบับ ไม่ใช่คำอธิบายจาก AI การพบคำนี้ไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ
ตรวจเทียบกับเว็บไซต์ต้นฉบับ