นะโมตั้งชื่อ
Namo Name
← ค้นคำในพจนานุกรมธรรมทาน

ไตรวัฏฏ์

วัฏฏะ ๓, วงวน ๓ หรือวงจร ๓ ส่วนของปฏิจจสมุปบาทซึ่งหมุนเวียนสืบ ทอดต่อๆ กันไป ทําให้มีการเวียนว่าย ตายเกิด หรือวงจรแห่งทุกข์ ได้แก่ กิเลส กรรม และ วิบาก (เรียกเต็มว่า ๑. กิเลสวัฏฏ์ ประกอบด้วยอวิชชา ตัณหา อุปาทาน ๒. กรรมวัฏฏ์ ประกอบด้วย สังขาร ภพ ๓. วิปากวัฏฏ์ ประกอบด้วย วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา ชาติ ชรามรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัสอุปายาส) คือ กิเลสเป็นเหตุ ให้ทํากรรม เมื่อทํากรรมก็ได้รับวิบากคือ ผลของกรรมนั้น อันเป็นปัจจัยให้เกิด กิเลสแล้วทํากรรมหมุนเวียนต่อไปอีก เช่น เกิดกิเลสอยากได้ของเขา จึงทํา กรรมด้วยการไปลักของเขามา ประสบวิบากคือได้ของนั้นมาเสพเสวย เกิดสุข เวทนา ทําให้มีกิเลสเหิมใจอยากได้รุน แรงและมากยิ่งขึ้นจึงยิ่งทํากรรมมากขึ้น หรือในทางตรงข้าม ถูกขัดขวาง ได้รับ ทุกขเวทนาเป็นวิบาก ทําให้เกิดกิเลสคือ โทสะแค้นเคือง แล้วพยายามทํากรรมคือ ประทุษร้ายเขา ฯลฯ เมื่อเป็นอยู่เป็นไป อย่างนี้ วงจรจะหมุนเวียนต่อไปไม่มีที่ สิ้นสุด เป็นอาการหมุนวน หรือวงกลม อันหมุนวน ที่เรียกว่า ภวจักร สังสารจักร หรือสังสารวัฏ, ไตรวัฏ ก็เขียน ดู ปฏิจจสมุปบาท

ที่มา : พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์ พิมพ์ครั้งที่ 31

ผู้เรียบเรียง: สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต)

เผยแพร่ต้นฉบับโดยวัดญาณเวศกวัน · จัดเก็บให้อ่านบน namoname.com เป็นธรรมทาน

ข้อความต้นฉบับ ไม่ใช่คำอธิบายจาก AI การพบคำนี้ไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ

ตรวจเทียบกับเว็บไซต์ต้นฉบับ