ทีฆนขสูตร
พระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรง แสดงแก่ทีฆนขปริพาชก (ม.ม.13/269/263); ในอรรถกถามักเรียกว่า เวทนาปริคคหสูตร) ที่ถ้ําสุกรขาตา เขาคิชฌกูฏ เมืองราชคฤห์ ในวันขึ้น ๑๕ ค่ํา แห่ง มาฆมาส หลังตรัสรู้ได้ ๙ เดือน ซึ่งพระสารีบุตรสดับแล้วได้บรรลุอรหัตตผล, ว่าด้วยการยึดถือทิฏฐิหรือทฤษฎีต่างๆ ซึ่งเป็นเหตุให้ทะเลาะวิวาทกัน ทรงสอนว่าเมื่อมองเห็นสภาวะของชีวิตร่างกายนี้ที่ไม่เที่ยง ไม่คงทน เป็นต้น ตลอดจน ไม่เป็นตัวตนจริงแท้แล้วก็จะละความติดใคร่เยื่อใยและความเป็นทาสตามสนองร่างกายเสียได้ อีกทั้งเมื่อรู้เข้าใจ เวทนาทั้ง ๓ ว่าไม่เที่ยง เป็นสิ่งที่ปัจจัยปรุงแต่งขึ้นมา ปรากฏขึ้นเพราะเหตุปัจจัยจะต้องสิ้นสลายไปเป็นธรรมดา ก็จะจางคลายหายติดในเวทนาทั้งสาม นั้น หลุดพ้นเป็นอิสระได้ และผู้ที่มีจิตหลุดพ้นแล้วอย่างนี้ ก็จะไม่เข้าข้างใคร ไม่วิวาทกับใคร อันใดเขาใช้พูดจากันใน โลก ก็กล่าวไปตามนั้น โดยไม่ยึดติดถือมั่น
ดู ทีฆนขะ
ที่มา : พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์ พิมพ์ครั้งที่ 31
ผู้เรียบเรียง: สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต)
เผยแพร่ต้นฉบับโดยวัดญาณเวศกวัน · จัดเก็บให้อ่านบน namoname.com เป็นธรรมทาน
ข้อความต้นฉบับ ไม่ใช่คำอธิบายจาก AI การพบคำนี้ไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ
ตรวจเทียบกับเว็บไซต์ต้นฉบับ