ตาร
ข้อความจากต้นฉบับข้อความและความหมายตามบริบทในคัมภีร์อภิธานัปปทีปิกา
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
๑๓๗. อุจฺจตเร รเว ตาโร ‘ถ’าพฺยตฺเต มธุเร กโล
คมฺภีเร ตุ รเว มนฺโท ตารา’ที ตีสฺวโถ กเล
กากลี สุขุเม วุตฺโต กฺริยาทิสมตา ลโย.
๑๓๗. ตาโร ตารศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป รเว ในเสียง
อุจฺจตเร อันสูงแหลม, อถ นอกจากนั้น กโล กลศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป
มธุเร ในเสียงหวาน อพฺยตฺเต อันไม่ชัดเจน มนฺโท มนฺท ศัพท์ (วตฺตติ)
ย่อมเป็นไป คมฺภีเร ในเสียงอันลุ่มลึก, ตาราที ศัพท์ทั้งหลายคือ ตาร กล และ
มนฺท ศัพท์ (วตฺตนฺติ) ย่อมเป็นไป ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้งหลาย ๓ ลิงค์,
กากลี กากลี ศัพท์ (ปณฺฑิเตน) อันบัณฑิต วุตฺโต กล่าวแล้ว กเล ในเสียงที่
ไม่ชัด สุขุเม อันสุขุม[แผ่วเบา], กฺริยาทิสมตา ภาวะความเสมอกันแห่งกิริยามี
การร้องเพลงและการบรรเลง เป็นต้น ลโย ชื่อว่า ลยะ[จังหวะ]
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 368 · หน้า PDF 401
๙๐๔. ขคาทิพนฺธเน ปาโส เกสปุพฺโพ จเย’ปฺย’ถ
ตารา’กฺขิมชฺเฌ นกฺขตฺเต ตาโร อุจฺจตรสฺสเร.
๙๐๔. ปาโส ปาส ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป ขคาทิพนฺธเน
ในบ่วงดักนก เป็นต้น
เกสปุพฺโพ (ปาโส) ปาส ศัพท์ ที่มีเกสศัพท์อยู่ข้างหน้า (สิยา)
ย่อมเป็นไป จเย ในหมู่
ตารา ตารา ศัพท์ อิตถีลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ อกฺขิมชฺเฌ ในตาดำ นกฺขตฺเต ในดาว
ตาโร ตาร ศัพท์ ปุงลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป อุจฺจตรสฺสเร ในเสียงสูง
อ้างอิงต้นฉบับ
อภิธานัปปทีปิกา · พระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙
หน้าหนังสือ 368 · หน้า PDF 401
คำอธิบายและบริบทอ้างอิงจากหนังสือ ไม่ใช่ข้อความที่ AI สร้างขึ้น การพบหัวคำไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ