จ
ข้อความจากต้นฉบับข้อความและความหมายตามบริบทในคัมภีร์อภิธานัปปทีปิกา
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 41 · หน้า PDF 74
๑๐๗. ภเย โกเธ ปสํสายํ ตุริเต โกตูหเล’จฺฉเร
หาเส โสเก ปสาเท จ กเร อาเมฑิตํ พุโธ.
๑๐๗. พุโธ บัณฑิต กเร พึงกระทำ อาเมฑิตํ ซึ่งอาเมฑิตะ ภเย
ในเวลากลัว โกเธ ในเวลาโกรธ ปสํสายํ ในเวลายกย่องสรรเสริญ ตุริเต
ในเวลาเร่งรีบ โกตูหเล ในเวลาโกลาหล อจฺฉเร ในเวลาอัศจรรย์ หาเส
ในเวลาดีใจ โสเก ในเวลาเสียใจ ปสาเท และในเวลาเลื่อมใส จ และในเวลา
อื่นๆบ้าง [ด้วย จ ศัพท์นี้ รวบรวมเอา ครหายํ ในเวลาติเตียน สมฺมาเน และใน
เวลาบูชา]
อ่านข้อความทั้งหน้า →
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 478 · หน้า PDF 511
๑๑๒๑. เสยฺยา เสนาสเน เสเน จุนฺทภณฺฑมฺหิ จ’พฺภโม
วตฺถาทิโลมํ’สุ กเร นิปาโต ปตเน’พฺยเย.
๑๑๒๑. เสยฺยา เสยฺยา ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ เสนาสเน ในเสนาสนะคือที่อยู่อาศัย เสเน
ในการนอน
ภโม ภม ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ จุนฺทภณฺฑมฺหิ จ ในเครื่องกลึงและวกกลับ [จ ศัพท์รวมเอาอรรถ
“ถนฺติ” การวกไปกลับ]
อํสุ อํสุ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ วตฺถาทิโลเม ในขนแห่งผ้า เป็นต้น กเร ในรัศมี
นิปาโต นิปาต ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ ปตเน ในการตก อพฺยเย ในอพฺยย ศัพท์ จำพวกนิบาต
อ่านข้อความทั้งหน้า →
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 479 · หน้า PDF 512
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : ปาทาเนกัตถวรรค 479
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ สาขายํ ในค่าคบ ถมฺเภ ในโพลงหญ้า
สตฺตุ สตฺตุ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ ขชฺชนฺตเร ในข้าวตู(ข้าวสัตตุ) ทิเส ในศัตรู
สามิโก สามิก ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ ปติ’ยิเรสุ ในสามีและเจ้านาย(ผู้บังคับบัญชา)
ปฏฺฐานํ ปฏฺฐาน ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ คติเหตุสุ จ ในการไป, เหตุและการจำแนก [จ ศัพท์รวมเอา
อรรถการจำแนก]
อ่านข้อความทั้งหน้า →
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 480 · หน้า PDF 513
480 อภิธานัปปทีปิกา
๑๑๒๔. ปหาโร ปหาร ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ โปถเน ในการโบยตี ยาเม ในโมงยาม
สรโท สรท ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒
อย่าง (อิติ) คือ หายโนตูสุ ในปีและฤดูสรทะ
ตุมฺโพ ตุมฺพ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ กุณฺฑิกาย ในคนโท อาฬฺหเก ใน ๑ อาฬหกะ(๔ แล่ง)
ปลาโป ปลาป ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป ภุสมฺหิ จ ในแกลบและ
การพูดเพ้อเจ้อ [ใช้เป็น ปลาป หรือ ปลาล ก็ได้, จ ศัพท์รวมเอาอรรถการพูด
เพ้อเจ้อ]
อ่านข้อความทั้งหน้า →
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 481 · หน้า PDF 514
๑๑๒๖. ยุตฺย’ฏฺฏาล’ฏฺฏิเตสฺว’ฏฺโฏ กีฬายํ กานเน ทโว
อุปฺปตฺติยํ โจ’ปฺปตนํ อุยฺยานํ คมเน วเน.
๑๑๒๖. อฏฺโฏ อฏฺฏ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ ยุตฺยฏฺฏาลฏฺฏิเตสุ (ยุตฺติอฏฺฏาล-อฏฺฏิเตสุ) ในคดี หอรบและ
การร้องครวญคราง
ทโว ทว ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ กีฬายํ ในการเล่น กานเน ในป่า
อุปฺปตนํ อุปฺปตน ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป อุปฺปตฺติยํ จ ในการเกิด
และการเหาะและการกระโดด [จ ศัพท์รวมเอา การเหาะและการกระโดด]
อ่านข้อความทั้งหน้า →
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 486 · หน้า PDF 519
486 อภิธานัปปทีปิกา
[จ ศัพท์ ที่เป็นอฏฺฐานปฺปยุตฺต รวมเอาอรรถว่า วัตถุอันถูกรวมเข้าด้วยกัน]
ขาโร ขาร ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ อูเส ในดินเค็ม ภสฺมนิ ในขี้เถ้า
อ่านข้อความทั้งหน้า →
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 510 · หน้า PDF 543
๑๑๘๗. สมุจฺจเย สมาหาเร นฺวาจเย เจ’ตรีตเร
ปทปูรณมตฺเต จ จสทฺโท อวธารเณ.
๑๑๘๗. จสทฺโท จ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (อิจฺเจเตสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถทั้งหลายเหล่านี้ คือ สมุจฺจเย ในการรวบรวม สมาหาเร ในการประมูล
อนฺวาจเย ในการรวมสงเคราะห์ อิตรีตเร ในอิตรีตรทวันทสมาส ปทปูรณมตฺเต
ในความเป็นปทปูรณะศัพท์เท่านั้น อวธารเณ ในอรรถอวธารณะ(การห้าม)
อ่านข้อความทั้งหน้า →
อ้างอิงต้นฉบับ
อภิธานัปปทีปิกา · พระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙
หน้าหนังสือ 41 · หน้า PDF 74
หน้าหนังสือ 478 · หน้า PDF 511
หน้าหนังสือ 479 · หน้า PDF 512
หน้าหนังสือ 480 · หน้า PDF 513
หน้าหนังสือ 481 · หน้า PDF 514
หน้าหนังสือ 486 · หน้า PDF 519
หน้าหนังสือ 510 · หน้า PDF 543
คำอธิบายและบริบทอ้างอิงจากหนังสือ ไม่ใช่ข้อความที่ AI สร้างขึ้น การพบหัวคำไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ