ชฏา
ข้อความจากต้นฉบับข้อความและความหมายตามบริบทในคัมภีร์อภิธานัปปทีปิกา
ความอยาก, ความต้องการ
ความอยาก, ความต้องการ ๒๕ : ตณฺหา, ตสิณา, เอชา, ชาลินี, วิสตฺ-
ติกา, ฉนฺท, ชฏา, นิกนฺติ, อาสา, สิพฺพินี, ภวเนตฺติ, อภิชฺฌา, วนถ, วาน, โลภ,
ราค, อาลย, ปิหา, มโนรถ, อิจฺฉา, อภิลาส, กาม, โทหฬ, อากงฺขา, รุจิ
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 102 · หน้า PDF 135
๒๕๗. ธมฺมิลฺโล สํยตา เกสา กากปกฺโข สิขณฺฑโก
ปาโส หตฺโถ เกสจเย ตาปสานํ ตหึ ชฏา.
๒๕๗. เกสา ผมทั้งหลาย สํยตา อันขมวดเป็นมัด ธมฺมิลฺโล ชื่อว่า
ธัมมิลฺล(ทรงผมที่ขมวดไว้และประดับด้วยแก้วมุกดา เป็นต้น)
ผมสั้น, ผมจุก, ผมเปีย ๒ : กากปกฺข, สิขณฺฑก
52ปาโส ปาส ศัพท์ หตฺโถ และหตฺถ ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป
เกสจเย ในหมู่แห่งผม(มวยผม)
ชฏา ชฏา ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป ตหึ (เกสจเย) ในมวยผมนั้น
ตาปสานํ ของฤาษีทั้งหลาย (ชฏา ผมที่เกล้าเป็นชฎา)
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 390 · หน้า PDF 423
390 อภิธานัปปทีปิกา
๙๔๘. เวณฺวาทิสาขาชาลสฺมึ ลคฺคเกเส ชฏา’ลเย
สรณํ ตุ วเธ เคเห รกฺขิตสฺมิญฺจ รกฺขเณ.
๙๔๘. ชฏา ชฏา ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๓ อย่าง (อิติ) คือ เวณฺวาทิสาขาชาลสฺมึ ในเชิงที่ทำด้วยไม้ไผ่ เป็นต้น
ลคฺคเกเส ในขมวดผมของฤๅษี อาลเย ในตัณหา
สรณํ สรณ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (จตูสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๔ อย่าง
(อิติ) คือ วเธ ในการฆ่า เคเห ในเรือนอันเป็นที่อาศัย รกฺขิตสฺมึ ในผู้คุ้มครอง
รกฺขเณ ในการรักษาคุ้มครอง (ที่พึ่ง)
อ้างอิงต้นฉบับ
อภิธานัปปทีปิกา · พระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙
หน้าหนังสือ 102 · หน้า PDF 135
หน้าหนังสือ 390 · หน้า PDF 423
คำอธิบายและบริบทอ้างอิงจากหนังสือ ไม่ใช่ข้อความที่ AI สร้างขึ้น การพบหัวคำไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ