นะโมตั้งชื่อ
Namo Name
← ค้นพจนานุกรม

สีหกุญฺชรสทฺทูลาที

ข้อความจากต้นฉบับ

ข้อความและความหมายตามบริบทในคัมภีร์อภิธานัปปทีปิกา

บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ

หน้าหนังสือ 281 · หน้า PDF 314

สามัญญกัณฑ์ : วิเสสยาธีนวรรค 281 ๖๙๖. วิสิฏฺฐา’ริยนาเค’โก- สภคฺคา โมกฺขปุงฺควา สีห กุญฺชรสทฺทูลา- ที ตุ สมาสคา ปุเม. ๖๙๓. - ๖๙๖. ดี, งาม, สวย, น่าชอบใจ ๑๘ : โสภน, รุจิร, สาธุ, มนุญฺญ, จารุ, สุนฺทร, วคฺคุ, มโนรม, กนฺต, หารี, มญฺชุ, เปสล, ภทฺท, วาม, กลฺยาณ, มนาป, ลทฺธก, สุภ ประเสริฐ, สูงสุด, ประธาน ๒๖ : อุตฺตม, ปวร, เชฏฺฐ, ปมุข, อนุตฺตร, วร, มุขฺย, ปธาน, ปาโมกฺข, ปร, อคฺคญฺญ, อุตฺตร, ปณีต, ปรม, เสยฺย, คามณี, เสฏฺฐ, สตฺตม, วิสิฏฺฐ, อริย, นาค, เอก, อาสภ, อคฺค, โมกฺข, ปุงฺคว สีหกุญฺชรสทฺทูลาที ศัพท์ทั้งหลายมีสีห ศัพท์ กุญฺชร ศัพท์ และ สทฺทูล ศัพท์ เป็นต้น สมาสคา อันตั้งอยู่ในสมาส (เสฏฺฐตฺถวาจกา) ย่อมเป็น ศัพท์ที่มีความหมายว่าประเสริฐ (วตฺตนฺติ) ย่อมเป็นไป ปุเม ในปุงลิงค์ [ในคัมภีร์อมรโกษกล่าวว่า พฺยคฺฆ ปุงฺคว, อุสภ กุญฺชร สีห สทฺทูลและ นาคศัพท์ เป็นต้น ซึ่งเป็นชื่อของสัตว์ป่าสี่เท้าทั้งหลายว่า หากเป็นคำหลังใน กัมมธารยสมาส ย่อมถูกนำมาใช้เป็นปุงลิงค์และมีอรรถว่า “ประเสริฐ” ดังมี คาถาว่า อุตฺตรสฺมึ ปเท พฺยคฺฆ- ปุงฺคโวสภกุญฺชรา สีหสทฺทูลนาคาทฺยา ปุเม เสฏฺฐตฺถวาจกา

อ่านข้อความทั้งหน้า →

อ้างอิงต้นฉบับ

อภิธานัปปทีปิกา · พระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙

หน้าหนังสือ 281 · หน้า PDF 314

คำอธิบายและบริบทอ้างอิงจากหนังสือ ไม่ใช่ข้อความที่ AI สร้างขึ้น การพบหัวคำไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ