กณ
ข้อความจากต้นฉบับข้อความและความหมายตามบริบทในคัมภีร์อภิธานัปปทีปิกา
รำข้าว
หน้าหนังสือ 184 · หน้า PDF 217
รำข้าว ๒ : กณ, กุณฺฑก
เล็ก, น้อย,
หน้าหนังสือ 284 · หน้า PDF 317
เล็ก, น้อย, ๑๓ : ปริตฺต, สุขุม, ขุทฺท, โถก, อปฺป, กิส, ตนุ, จุลฺล,
มตฺตา, เลส, ลว, อณุ, กณ (มตฺตา)
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 284 · หน้า PDF 317
284 อภิธานัปปทีปิกา
๗๐๔. ปโรสตาที เต เยสํ ปรํ มตฺตํ สตาทิโต
ปริตฺตํ สุขุมํ ขุทฺทํ โถก’มปฺปํ กิสํ ตนุ.
๗๐๕. จุลฺลํ มตฺเต’ตฺถิยํ เลส ลวา’ณูหิ กโณ ปุเม
สมีปํ นิกฏา’สนฺโน ปกฏฺฐา’ภฺยาสสนฺติกํ.
๗๐๖. อวิทูรญฺจ สามนฺตํ สนฺนิกฏฺฐ’มุปนฺติกํ
สกาสํ อนฺติกํ ญตฺตํ ทูรํ ตุ วิปฺปกฏฺฐกํ.
๗๐๔.- ๗๐๖. มตฺตํ จำนวน เยสํ แห่งทัพพวัตถุทั้งหลายเหล่าใด ปรํ
ที่มากกว่า สตาทิโต จากสตะ(๑๐๐) เป็นต้น เต ทัพพวัตถุทั้งหลายเหล่านั้น
ปโรสตาที ชื่อว่า ปโรสต(๑๐๐ กว่า) เป็นต้น [อาทิศัพท์รวมเอา ปโรปณฺณาส
๕๐ กว่า, ปโรสหสฺส ๑,๐๐๐ กว่า เป็นต้น]
เล็ก, น้อย, ๑๓ : ปริตฺต, สุขุม, ขุทฺท, โถก, อปฺป, กิส, ตนุ, จุลฺล,
มตฺตา, เลส, ลว, อณุ, กณ (มตฺตา) มตฺตา ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป อิตฺถิยํ
ในอิตถีลิงค์ กโณ กณ ศัพท์ เลสลวาณุหิ และ เลส ลวและอณุ ศัพท์
(วตฺตนฺติ) ย่อมเป็นไป ปุเม ในปุงลิงค์
ใกล้, ความใกล้ ๑๓ : สมีป, นิกฏ, อาสนฺน, อุปกฏฺฐ, อภฺยาส,
สนฺติก, อวิทูร, สามนฺต, สนฺนิกฏฺฐ, อุปนฺติก, สกาส, อนฺติก, ญตฺต
ไกล, ความไกล ๒ : ทูร, วิปฺปกฏฺฐ(วิปฺปกฏฺฐก)
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 440 · หน้า PDF 473
๑๐๔๗. พลิหตฺถํ’สูสุ กโร ทนฺเต วิปฺเป’ณฺฑเช ทฺวิโช
วตฺตํ ปชฺชา’นนา’จาเร ธญฺญงฺเค สุขุเม กโณ.
๑๐๔๗. กโร กร ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๓ อย่าง (อิติ) คือ พลิหตฺถํสูสุ ในฤาษี มือและรัศมี
ทฺวิโช ทฺวิช ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ ทนฺเต ในฟัน วิปฺเป ในพราหมณ์ อณฺฑเช ในสัตว์ที่เกิดจากไข่(มีนก
เป็นต้น)
วตฺตํ วตฺต ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ ปชฺชานนาจาเร ในคาถา ใบหน้า และข้อปฏิบัติ
กโณ กณ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ ธญฺญงฺเค ในรำข้าว สุขุเม ในเล็กน้อย
อ้างอิงต้นฉบับ
อภิธานัปปทีปิกา · พระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙
หน้าหนังสือ 184 · หน้า PDF 217
หน้าหนังสือ 284 · หน้า PDF 317
หน้าหนังสือ 440 · หน้า PDF 473
คำอธิบายและบริบทอ้างอิงจากหนังสือ ไม่ใช่ข้อความที่ AI สร้างขึ้น การพบหัวคำไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ