วตฺต
ข้อความจากต้นฉบับข้อความและความหมายตามบริบทในคัมภีร์อภิธานัปปทีปิกา
ปาก
หน้าหนังสือ 103 · หน้า PDF 136
ปาก ๖ : วทน, มุข, ตุณฺฑ, วตฺต, ลปน, อานน
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 303 · หน้า PDF 336
สามัญญกัณฑ์ : สังกิณณวรรค 303
๗๕๘. เญยฺยํ ลิงฺค’มิห กฺวาปิ ปจฺจยตฺถวเสน จ
กฺริยา ตุ กิริยํ กมฺมํ สนฺติ ตุ สมโถ สโม
ทโม จ ทมโถ ทนฺติ วตฺตํ ตุ สุทฺธกมฺมนิ
อโถ อาสงฺควจนํ ตีสุ วุตฺตํ ปรายณํ.
๗๕๙. เภโท วิทาโร ผุฏนํ ตปฺปนํ ตุ จ ปีณนํ
อกฺโกสน มภิสงฺโค ภิกฺขา ตุ ยาจนา’ตฺถนา.
๗๕๘. - ๗๕๙. อิห ในสังกิณณวรรคนี้ ลิงฺคํ ลิงค์ (ปณฺฑิเตหิ)
อันบัณฑิต เญยฺยํ พึงทราบ ปจฺจยตฺถวเสน โดยอำนาจแห่งลิงคโชตกปัจจัย
กฺวาปิ ในบทที่มีกิริยา เป็นต้นบางบท
การกระทำ(การงาน) ๓ : กฺริยา(กิริยา), กิริย, กมฺม
ความสงบทางจิต ๓ : สนฺติ, สมถ, สม
ความสงบทางกาย(การฝึก, การข่ม, การสำรวมอินทรีย์)
๓ : ทม, ทมถ, ทนฺติ
วตฺตํ วตฺต ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป สุทฺธกมฺมนิ ในความประพฤติ
อันบริสุทธิ์(วัตรปฏิบัติ)
ปรายณํ ปรายณ ศัพท์ อาสงฺควจนํ ที่มีความหมายว่าการติด
(ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต วุตฺตํ กล่าวไว้แล้ว ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓ [ตัวอย่าง
เช่น ธมฺมปรายโณ แปลว่า “ผู้มีธรรมเป็นที่ยึดเหนี่ยว” ในฉบับบสีหฬ อธิบาย
อาสงฺควจนํ โดยใช้คำว่า อภิรติวาจกํ แปลว่า “ที่แสดงความหมายว่าความ
ยินดี”]
การทำลาย, การแตก, การผ่า ๓ : เภท(ภิทา), วิทาร(วิทร),
ผุฏน
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 440 · หน้า PDF 473
๑๐๔๗. พลิหตฺถํ’สูสุ กโร ทนฺเต วิปฺเป’ณฺฑเช ทฺวิโช
วตฺตํ ปชฺชา’นนา’จาเร ธญฺญงฺเค สุขุเม กโณ.
๑๐๔๗. กโร กร ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๓ อย่าง (อิติ) คือ พลิหตฺถํสูสุ ในฤาษี มือและรัศมี
ทฺวิโช ทฺวิช ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ ทนฺเต ในฟัน วิปฺเป ในพราหมณ์ อณฺฑเช ในสัตว์ที่เกิดจากไข่(มีนก
เป็นต้น)
วตฺตํ วตฺต ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ ปชฺชานนาจาเร ในคาถา ใบหน้า และข้อปฏิบัติ
กโณ กณ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ ธญฺญงฺเค ในรำข้าว สุขุเม ในเล็กน้อย
อ้างอิงต้นฉบับ
อภิธานัปปทีปิกา · พระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙
หน้าหนังสือ 103 · หน้า PDF 136
หน้าหนังสือ 303 · หน้า PDF 336
หน้าหนังสือ 440 · หน้า PDF 473
คำอธิบายและบริบทอ้างอิงจากหนังสือ ไม่ใช่ข้อความที่ AI สร้างขึ้น การพบหัวคำไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ