มตฺต
ข้อความจากต้นฉบับข้อความและความหมายตามบริบทในคัมภีร์อภิธานัปปทีปิกา
ช้างตกมัน
หน้าหนังสือ 143 · หน้า PDF 176
ช้างตกมัน ๓ : ปภินฺน, มตฺต, คชฺชิต
ผู้มัวเมา
หน้าหนังสือ 292 · หน้า PDF 325
ผู้มัวเมา ๒ : โสณฺฑ, มตฺต
ยินดี, ร่าเริง, อิ่มใจ
หน้าหนังสือ 300 · หน้า PDF 333
๗๕๒. - ๗๕๓. ยินดี, ร่าเริง, อิ่มใจ ๕ : ปีต, ปมุทิต, หฏฺฐ, มตฺต,
ตุฏฺฐ
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 476 · หน้า PDF 509
๑๑๑๗. อจฺจโย’ติกฺกเม โทเส เสลรุกฺเขสฺว’โค นโค
สฺวปฺเป’วธารเณ มตฺตํ อปจิตฺย’จฺจเน ขเย.
๑๑๑๗. อจฺจโย อจฺจยศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ อติกฺกเม ในการล่วงเลย โทเส ในโทษความผิด
อโค อค ศัพท์ นโค นค ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ เสลรุกฺเขสุ ในภูเขาและต้นไม้
มตฺตํ มตฺต ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ สฺวปฺเป ในสิ่งที่มีน้อยเกินไป อวธารเณ ในการเน้นห้าม
หรือตัดสิน(ว่า เพียงเท่านั้น, สักว่า)
อปจิติ อปจิติ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ อจฺจเน ในการบูชา ขเย ในความสิ้นไป
อ้างอิงต้นฉบับ
อภิธานัปปทีปิกา · พระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙
หน้าหนังสือ 143 · หน้า PDF 176
หน้าหนังสือ 292 · หน้า PDF 325
หน้าหนังสือ 300 · หน้า PDF 333
หน้าหนังสือ 476 · หน้า PDF 509
คำอธิบายและบริบทอ้างอิงจากหนังสือ ไม่ใช่ข้อความที่ AI สร้างขึ้น การพบหัวคำไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ