ภนี
ข้อความจากต้นฉบับข้อความและความหมายตามบริบทในคัมภีร์อภิธานัปปทีปิกา
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 193 · หน้า PDF 226
ภูกัณฑ์ : จตุพพัณณวรรค : เวสสวรรค 193
นินฺนหุตํ ๑ นินนหุตะ (๑ + ๓๕ ศูนย์) อกฺโขภนี ๑ อักโขภิณี(๑ + ๔๒ ศูนย์)
(อกฺโขภนี) อกฺโข ภนี ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป อิตฺถิยํ ในอิตถีลิงค์ พินฺทุ ๑
พินทุ (๑ + ๔๙ ศูนย์) อพฺพุทํ ๑ อัพพุทะ(๑+๕๖ ศูนย์) นิรพฺพุทํ ๑ นิรัพพุทะ
(๑+๖๓ ศูนย์) อหหํ ๑ อหหะ(๑+๗๐ ศูนย์) อพพํ ๑ อพพะ(๑+๗๗ ศูนย์)
อฏฏํ ๑ อฏฏะ (๑+๘๔ ศูนย์) โสคนฺธิกํ ๑ โสคันธิกะ (๑+๙๑ ศูนย์) อุปฺปลํ
๑ อุปปละ(๑+๙๘ ศูนย์) กุมุทํ ๑ กุมุทะ(๑+๑๐๕ ศูนย์) ปุณฺฑรีกํ ๑ ปุณฑรีกะ
(๑+๑๑๒ ศูนย์) ปทุมํ ๑ ปทุมะ(๑+๑๑๙ ศูนย์) กถานํ ๑ กถานะ(๑+๑๒๖
ศูนย์) มหากถานํ ๑ มหากถานะ(๑+๑๓๓ ศูนย์) อสงฺขฺเยยฺยํ ๑ อสงไขย
(๑+๑๔๐ ศูนย์)
สตาทิ สังขยาตั้งแต่สตะถึงลักขะ ทสคุณํ เป็นสังขยาที่เพิ่มหลักคูณ
ด้วย ๑๐ โกฏฺยาทิกํ โกฏิถึงอสังขเยยยะ สตลกฺขคุณํ เป็นสังขยาที่เพิ่มหลัก
โดยการคูณด้วยร้อยแสน(สิบล้าน) ภวติ ย่อมเป็น กมา ตามลำดับ
จตุตฺโถ ๔ อฑฺเฒน กับด้วยครึ่ง อฑฺฒุฑฺโฒ ชื่อว่า อฑฺฒุฑฺฒ(๓ ครึ่ง)
ตติโย ๓ อฑฺเฒน กับด้วยครึ่ง อฑฺฒติโย ชื่อว่า อฑฺฒติย อฑฺฒเตยฺโย และ
ชื่อว่า อฑฺฒเตยฺย(๒ ครึ่ง) ทุติโย ๒ อฑฺเฒน กับด้วยครึ่ง ทิยฑฺโฒ ชื่อว่า
ทิยฑฺฒ ทิวฑฺโฒ ชื่อว่า ทิวฑฺฒ(๑ ครึ่ง)
มานํ มาตรา ติธา มี ๓ อย่าง ตุลาปตฺถงฺคุลิวสา คือเครื่องชั่ง
(ตาชั่ง) เครื่องตวงและเครื่องวัด
จตฺตาโร วีหโย ข้าวเปลือก ๔ เมล็ด คุญฺชา ๑ คุญฺชา (๑ กล่อม)
เทฺว คุญฺชา ๒ กล่อม มาสโก เป็น ๑ มาสก( ๑ กล่ำ) เทฺวปญฺจ มาสกา ๑๐
มาสก อกฺโข เป็น ๑ อักขะ อกฺขานํ อฏฺฐกํ ๘ อักขะ ธรณํ เป็น ๑ ธรณะ
(แปลตามฎีกา)
[อีกนัยหนึ่ง : ปญฺจ มาสกา ๕ มาสก เทฺว อกฺขา เป็น ๒ อักขะ
อกฺขานํ อฏฺฐกํ ๘ อักขะ ธรณํ เป็น ๑ ธรณะ (แปลตามสีหฬ) ]
อ้างอิงต้นฉบับ
อภิธานัปปทีปิกา · พระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙
หน้าหนังสือ 193 · หน้า PDF 226
คำอธิบายและบริบทอ้างอิงจากหนังสือ ไม่ใช่ข้อความที่ AI สร้างขึ้น การพบหัวคำไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ