ปรายณ
ข้อความจากต้นฉบับข้อความและความหมายตามบริบทในคัมภีร์อภิธานัปปทีปิกา
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 303 · หน้า PDF 336
สามัญญกัณฑ์ : สังกิณณวรรค 303
๗๕๘. เญยฺยํ ลิงฺค’มิห กฺวาปิ ปจฺจยตฺถวเสน จ
กฺริยา ตุ กิริยํ กมฺมํ สนฺติ ตุ สมโถ สโม
ทโม จ ทมโถ ทนฺติ วตฺตํ ตุ สุทฺธกมฺมนิ
อโถ อาสงฺควจนํ ตีสุ วุตฺตํ ปรายณํ.
๗๕๙. เภโท วิทาโร ผุฏนํ ตปฺปนํ ตุ จ ปีณนํ
อกฺโกสน มภิสงฺโค ภิกฺขา ตุ ยาจนา’ตฺถนา.
๗๕๘. - ๗๕๙. อิห ในสังกิณณวรรคนี้ ลิงฺคํ ลิงค์ (ปณฺฑิเตหิ)
อันบัณฑิต เญยฺยํ พึงทราบ ปจฺจยตฺถวเสน โดยอำนาจแห่งลิงคโชตกปัจจัย
กฺวาปิ ในบทที่มีกิริยา เป็นต้นบางบท
การกระทำ(การงาน) ๓ : กฺริยา(กิริยา), กิริย, กมฺม
ความสงบทางจิต ๓ : สนฺติ, สมถ, สม
ความสงบทางกาย(การฝึก, การข่ม, การสำรวมอินทรีย์)
๓ : ทม, ทมถ, ทนฺติ
วตฺตํ วตฺต ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป สุทฺธกมฺมนิ ในความประพฤติ
อันบริสุทธิ์(วัตรปฏิบัติ)
ปรายณํ ปรายณ ศัพท์ อาสงฺควจนํ ที่มีความหมายว่าการติด
(ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต วุตฺตํ กล่าวไว้แล้ว ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓ [ตัวอย่าง
เช่น ธมฺมปรายโณ แปลว่า “ผู้มีธรรมเป็นที่ยึดเหนี่ยว” ในฉบับบสีหฬ อธิบาย
อาสงฺควจนํ โดยใช้คำว่า อภิรติวาจกํ แปลว่า “ที่แสดงความหมายว่าความ
ยินดี”]
การทำลาย, การแตก, การผ่า ๓ : เภท(ภิทา), วิทาร(วิทร),
ผุฏน
บริบทและคำอธิบายจากต้นฉบับ
หน้าหนังสือ 397 · หน้า PDF 430
๙๖๓. นิสฺสเย ตปฺปเร อิฏฺเฐ ปรายณปทํ ติสุ
กวเจ วารวาเณ จ นิมฺโมเกปิ จ กญฺจุโก.
๙๖๓. ปรายณปทํ ปรายณ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ นิสฺสเย ในที่อาศัย ตปฺปเร ในประธาน อิฏฺเฐ
ในสิ่งที่น่าปรารถนา (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓
กญฺจุโก กญฺจุก ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๓ อย่าง (อิติ) คือ กวเจ ในเสื้อเกราะ วารวาเณ ในโล่ นิมฺโมเก ในคราบงู
อ้างอิงต้นฉบับ
อภิธานัปปทีปิกา · พระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙
หน้าหนังสือ 303 · หน้า PDF 336
หน้าหนังสือ 397 · หน้า PDF 430
คำอธิบายและบริบทอ้างอิงจากหนังสือ ไม่ใช่ข้อความที่ AI สร้างขึ้น การพบหัวคำไม่ยืนยันความหมายของชื่อประสมทั้งชื่อ