อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 91 จาก 557 หน้า
58 อภิธานัปปทีปิกา
ตะโพน ๒ : มุทิงฺค, มุรช
อาลิงฺคงฺโกฺยทฺธกา กลองอาลิงคะ(ตะโพนที่ห้อยไว้ที่คอ) กลอง
อังกยะ(ตะโพนห้อยไว้ที่บริเวณอก) และกลองอุทธกะ(ตะโพนที่ตีโดยการเชิด
หน้ากลองขึ้นข้างบน) เภทา เป็นประเภท อสฺส (มุทิงฺคสฺส) แห่งตะโพนนั้น
กลองเล็ก ๒ : ติณว, ฑิณฺฑิม
๑๔๔. อาลมฺพโร ตุ ปณโว โกโณ วีณาทิวาทนํ
ททฺทรี ปฏโห เภริ ปฺปเภทา มทฺทลาทโย.
๑๔๔. กลองบัณเฑาะว์ ๒ : อาลมฺพร, ปณว
วีณาทิวาทนํ การดีดพิณ เป็นต้น โกโณ ชื่อว่า โกณะ[การดีดพิณ
ร้องเพลง เป็นต้น] (วา) อีกนัยหนึ่ง วีณาทิวาทนํ เศษไม้เป็นต้นอันเป็น
เครื่องมือดีดพิณ เป็นต้น โกโณ ชื่อว่า โกณะ[ไม้ดีด]
กลองรบ ๒ : ททฺทรี, ปฏห
มทฺทลาทโย กลองมัททละ เป็นต้น เภริปฺปเภทา เป็นกลองพิเศษ
[กลองยาวหน้าซ้ายกว้าง ๑๓ นิ้ว หน้าขวากว้าง ๑๒ นิ้ว]
๑๔๕. ชนปฺปิเย วิมทฺโทฏฺเฐ คนฺเธ ปริมโล ภเว
โส ตฺวาโมโท ทูรคามี วิสฺสนฺตา ตีสฺ’วิโต ปรํ.
๑๔๕. ปริมโล ปริมล ศัพท์ ภเว ย่อมเป็นไป คนฺเธ ในของหอม
หรือในกลิ่น วิมทฺโทฏฺเฐ อันเกิดจากการบดโดยประการต่างๆ ชนปฺปิเย อัน
ศัพท์ เป็นอิตถีลิงค์ เช่น ในประโยคว่า “เทว ทุนฺทุภิโย ผลึสุ” [ซึ่งหากถือตามอภิธานปาฐะนี้ต้องเป็น
“เทวทุนฺทุภโย จึงจะถูก], นอกจากนี้แล้วในคัมภีร์ปโยคสิทธิ ก็ระบุว่า ทุนฺทุภิ เป็นอิตถีลิงค์
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI