อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 88 จาก 557 หน้า
55 สัคคกัณฑ์
กละ มันทะและกากลี ในเสียงที่สี่คือ คันธาระ, ติสฺโส เสียง ๓ อย่าง ได้แก่
ตาระ กละ และกากลี ในเสียงที่ห้า คือ มัชฌิมะ, ทุเว เสียง ๒ อย่าง ได้แก่ กละ
และกากลี ในเสียงที่หก คือ ปัญจมะ, จตสฺโส จ และเสียง ๔ อย่าง ได้แก่
ตาระ กละ มันทะและกากลี ในเสียงที่เจ็ด คือ นิสาทะ
๑๓๗. อุจฺจตเร รเว ตาโร ‘ถ’าพฺยตฺเต มธุเร กโล
คมฺภีเร ตุ รเว มนฺโท ตารา’ที ตีสฺวโถ กเล
กากลี สุขุเม วุตฺโต กฺริยาทิสมตา ลโย.
๑๓๗. ตาโร ตารศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป รเว ในเสียง
อุจฺจตเร อันสูงแหลม, อถ นอกจากนั้น กโล กลศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป
มธุเร ในเสียงหวาน อพฺยตฺเต อันไม่ชัดเจน มนฺโท มนฺท ศัพท์ (วตฺตติ)
ย่อมเป็นไป คมฺภีเร ในเสียงอันลุ่มลึก, ตาราที ศัพท์ทั้งหลายคือ ตาร กล และ
มนฺท ศัพท์ (วตฺตนฺติ) ย่อมเป็นไป ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้งหลาย ๓ ลิงค์,
กากลี กากลี ศัพท์ (ปณฺฑิเตน) อันบัณฑิต วุตฺโต กล่าวแล้ว กเล ในเสียงที่
ไม่ชัด สุขุเม อันสุขุม[แผ่วเบา], กฺริยาทิสมตา ภาวะความเสมอกันแห่งกิริยามี
การร้องเพลงและการบรรเลง เป็นต้น ลโย ชื่อว่า ลยะ[จังหวะ]
๑๓๘. วีณา จ วลฺลกี สตฺต- ตนฺตี สา ปริวาทินี
โปกฺขโร โทณิ วีณาย อุปวีโณ ตุ เวฐโก.
๑๓๘. พิณ ๒ : วีณา, วลฺลกี
สา (วีณา) พิณนั้น สตฺตตนฺตี อันมี ๗ สาย ปริวาทินี ชื่อว่า
ปริวาทินี[พิณ ๗ สาย] โทณิ ราง[ช่อง] วีณาย ของพิณ โปกฺขโร ชื่อว่า
โปกขระ(ช่องพิณ)
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI