นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 81 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

48 อภิธานัปปทีปิกา การสนทนา ๒ : สากจฺฉา, สํกถา การตำหนิติเตียนลับหลัง, การนินทา ๗ : อุปวาท, อุปกฺโกส, อวณฺณวาท, อนุวาท, ชนวาท, อปวาท, ปริวาท, (อิเม สทฺทา) ศัพท์ทั้งหลายเหล่านี้ ตุลฺยาตฺถา มีอรรถเหมือนกัน ๑๒๑. เขโป นินฺทา ตถา กุจฺฉา ชิคุจฺฉา ครหา ภเว นินฺทาปุพฺโพ อุปารมฺโภ ปริภาสนมุจฺจเต. ๑๒๑. การติเตียนต่อหน้า, การครหา, ๕ : เขป, นินฺทา, กุจฺฉา ,ชิคุจฺฉา, ครหา25 อุปารมฺโภ การกล่าวโทษ นินฺทาปุพฺโพ อันมีการติเตียนเป็นเบื้อง หน้า [อันเป็นไปในเชิงตำหนิ] (ปณฺฑิเตน) อันบัณฑิต อุจฺจเต ย่อมเรียก ปริภาสนํ (อิติ) ว่า ปริภาสนะหรือปริภาสณะ [การบริภาษ, คำตัดพ้อ, การต่อว่า] ๑๒๒. อฏฺฐา’นริยโวหาร- วเสน ยา ปวตฺติตา อภิวากฺยํ สิยา วาจา สา วีติกฺกมทีปนี. ๑๒๒. ยา วาจา คำพูดใด ปวตฺติตา อันเป็นไป อฏฺฐานริยโวหาร- วเสน ด้วยอำนาจแห่งอนริยโวหาร ๘ อย่าง วีติกฺกมทีปนี อันแสดงซึ่งการก้าว ล่วงความจริง สา (วาจา) คำพูดนั้น อภิวากฺยํ ชื่อว่า อภิวากยะหรืออติวากยะ26 25 ในอภิธานัปปทีปิกาฎีกา รวมเอาทั้ง ๑๒ ศัพท์คือ ตั้งแต่อุปวาท ถึง ครหา ให้เป็นไวพจน์ของการนินทา ทั้งหมด ซึ่งสอดคล้องกับมติของคัมภีร์อมรโกษ[อภิธานฉบับสันสกฤต ซึ่งถือว่าเป็นต้นแบบของอภิธานัปปทีปิกา ฉบับบาลี]

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI