นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 79 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

46 อภิธานัปปทีปิกา ๑๑๖. สมา23 สงฺเขปสํหารา สมาโส สงฺคโห’ปฺย’ถ สตํ ธารยสี’ตฺยาทฺย’ พฺภกฺขานํ ตุจฺฉภาสนํ. ๑๑๖. ย่อ, สังเขป ๔ : สงฺเขป, สํหาร, สมาส, สงฺคห (อิเม สทฺทา) ศัพท์ทั้งหลายมีสงฺเขปเป็นต้นเหล่านี้ สมา = (อตฺถโต สมา) มีอรรถเหมือนกัน, ตุจฺฉภาสนํ การกล่าวคำที่ไม่จริง อิติ อาทิ เป็นต้นอย่างนี้ว่า “ตฺวํ ท่าน ธารยสิ ย่อมทรงไว้ (ติดค้าง) สตํ ซึ่งทองคำหนึ่ง ร้อยกหาปณะ (เม) แก่ข้าพเจ้า” อพฺภกฺขานํ มีชื่อว่า อัพภักขานะ(การกล่าว ตู่, การใส่ความ) (อีกนัยหนึ่ง) ตุจฺฉภาสนํ การกล่าวคำที่ไม่จริง อิติ อาทิ เป็นต้น อย่างนี้ว่า “ตฺวํ ท่าน ธารยสิ เคยหยิบยืม สตํ ซึ่งทรัพย์สินเงินทองที่เป็นของ ข้าพเจ้าไป” อพฺภกฺขานํ มีชื่อว่า อัพภักขานะ(การกล่าวตู่, การใส่ความ) ๑๑๗. โวหาโร ตุ วิวาโท’ถ สปนํ สปโถ’ปิ จ ยโส สิโลโก กิตฺติ’ตฺถี โฆสนา ตุ’จฺจสทฺทนํ. ๑๑๗. วิวาท, คดีฟ้องร้อง, การถกเถียงกัน ๒ : โวหาร, วิวาท การสบถ, สาบาน ๒ : สปน, สปถ เกียรติ, ชื่อเสียง ๓ : ยส, สิโลก, กิตฺติ (กิตฺติ) กิตติ ศัพท์ อิตฺถี เป็นอิตถีลิงค์ อุจฺจสทฺทนํ การกล่าวเสียงดัง โฆสนา ชื่อว่า โฆสนา(การประกาศ, การป่าวร้อง) 11 ในนิสสยะฉบับสิงหฬถือว่า สมา (สม) ศัพท์ เป็นปริยาย (ไวพจน์) ของสงฺเขป ตามมตินี้คำที่แปลว่า ย่อ จึงมี อยู่ ๕ คำ

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI