อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 77 จาก 557 หน้า
44 อภิธานัปปทีปิกา
๑๑๑. อิติหาโส ปุราวุตฺต- ปฺปพนฺโธ ภารตาทิโก
นามปฺปกาสกํ สตฺถํ รุกฺขาทีนํ นิฆณฺฑุ โส.
๑๑๑. ปุราวุตฺตปฺปพนฺโธ บทประพันธ์ที่ท่านกล่าวไว้ในกาลก่อน
ภารตาทิโก มี มหาภารตะ เป็นต้น อิติหาโส ชื่อว่า อิติหาสะ (นิทาน,
พงศาวดาร, ประวัติศาสตร์)
สตฺถํ คัมภีร์ นามปฺปกาสกํ ที่แสดงนามบัญญัติ รุกฺขาทีนํ ของ
ต้นไม้ เป็นต้น นิฆณฺฑุ ชื่อว่า นิฆัณฑุ (บางแห่งเรียกว่า นิฆัณฏุ ซึ่งเป็นคัมภีร์
อภิธานหรือพจนานุกรม) (นิฆณฺฑุ) นิฆัณฑุ ศัพท์ (โส) เป็นปุงลิงค์
๑๑๒. วิตณฺฑสตฺถํ วิญฺเญยฺยํ ยํ ตํ โลกายตํ อิติ
เกฏุภํ ตุ กฺริยากปฺป- วิกปฺโป กวินํ หิโต.
๑๑๒. ยํ วิตณฺฑสตฺถํ คัมภีร์วิตัณฑะใด (อตฺถิ) มีอยู่ ตํ คัมภีร์
วิตัณฑะนั้น (ปณฺฑิเตน) อันบัณฑิต วิญฺเญยฺยํ พึงทราบ โลกายตํ อิติ ว่าคัมภีร์
โลกายตะ[คัมภีร์ของพวกเดียรถีย์ที่สอนให้คนเกิดมิจฉาทิฏฐิ ตรงข้ามกับสวรรค์
นิพพาน]
กฺริยากปฺปวิกปฺโป คัมภีร์ที่วิจารณ์บทประพันธ์ของนักปราชญ์
หิโต อันเป็นประโยชน์เกื้อกูล กวินํ แก่นักกวีทั้งหลาย เกฏุภํ ชื่อว่า เกฏุภะ
[กลุ่มคัมภีร์อลังการะ]
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI