อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 72 จาก 557 หน้า
สัคคกัณฑ์ 39
ตุ ส่วนว่า สาโว สาวศัพท์ (ปณฺฑิเตน) อันบัณฑิต วุตฺโต
กล่าวแล้ว กณฺหปีตเก ในสีดำผสมกับสีเหลือง(สีน้ำตาลหม่น)
(ยทา) ในกาลใด เอเต สุกฺกาทโย สุกฺก ศัพท์ เป็นต้นเหล่านี้
(วตฺตนฺติ) ย่อมเป็นไป คุณินิ ในศัพท์ที่มีคุณขยาย(โดยอเภทูปจาระ) (ตทา)
ในกาลนั้น วาจฺจลิงฺคา มีลิงตามลิงค์ของวิเสสยะ, (ยทา) ในกาลใด เอเต
สุกฺกาทโย สุกฺก ศัพท์ เป็นต้นเหล่านี้ (วตฺตนฺติ) ย่อมเป็นไป คุเณ ในคุณ
(วิเสสนะ) (ตทา) ในกาลนั้น (วตฺตนฺติ) ย่อมเป็นไป ปุเม ในปุงลิงค์
๑๐๐. นจฺจํ นฏฺฏญฺจ นฏนํ นตฺตนํ ลาสนํ ภเว
นจฺจํ ตุ วาทิตํ คีต’ มิติ นาฏฺยมิทํ ตยํ.
๑๐๐. การฟ้อนรำ ๕ : นจฺจ, นฏฺฏ, นฏน, นตฺตน, ลาสน
อิทํ ตยํ ทั้ง ๓ นี้ อิติ คือ นจฺจํ การฟ้อนรำ วาทิตํ การบรรเลง
คีตํ และการขับร้อง นาฏฺยํ ชื่อว่า นาฏยะ
๑๐๑. นจฺจฏฺฐานํ สิยา รงฺโค’ ภินโย สูจฺยสูจนํ
องฺคหาโร’งฺควิกฺเขโป นฏฺฏโก นฏโก นโฏ.
๑๐๑. นจฺจฏฺฐานํ สถานที่สำหรับฟ้อนรำ รงฺโค มีชื่อว่า รังคะ
(โรงละคร, นาฏยเวที, นาฏยศาลา) สิยา ย่อมมี
สูจฺยสูจนํ การแสดงท่าทางด้วยมือ เป็นต้น อภินโย ชื่อว่า
อภินยะ(การแสดงท่าทาง, อภินัย)
การขยับท่าทาง ๒ : องฺคหาร, องฺควิกฺเขป
นักแสดง, นางรำ, ช่างฟ้อน ๓ : นฏฺฏก, นฏก, นฏ
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI