อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 69 จาก 557 หน้า
36 อภิธานัปปทีปิกา
๙๑. นิมิตฺตํ การณํ ฐานํ ปทํ พีชํ นิพนฺธนํ
นิทานํ ปภโว เหตุ สมฺภโว เสตุ ปจฺจโย.
๙๑. นิมิต, เหตุ, ปัจจัย ๑๒ : นิมิตฺต, การณ, ฐาน, ปท, พีช
นิพนฺธน, นิทาน, ปภว, เหตุ, สมฺภว, เสตุ, ปจฺจย
๙๒. การณํ ยํ สมาสนฺนํ “ปทฏฺฐานนฺ”ติ ตํ มตํ
ชีโว ตุ ปุริโส’ตฺตา’ถ ปธานํ ปกติ’ตฺถิยํ.
๙๒. ยํ การณํ เหตุใด สมาสนฺนํ อันใกล้ยิ่ง อตฺถิ มีอยู่ ตํ การณํ
เหตุนั้น ปณฺฑิเตน อันบัณฑิต มตํ พึงทราบ ปทฏฺฐานนฺติ ว่า ปทัฏฐาน
ชีวะ, อาตมัน, วิญญาณ ๓ : ชีว, ปุริส, อตฺตา
มายา(ภาวะความสมดุลแห่งสัตวคุณ รชคุณ ตมคุณ) ๒ : ปธาน,
ปกติ, (ปกติ) ปกติ ศัพท์ (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป อิตฺถิยํ ในอิตถีลิงค์
๙๓. ปาโณ สรีรี ภูตํ วา สตฺโต เทหี จ ปุคฺคโล
ชีโว ปาณี ปชา ชนฺตุ ชโน โลโก ตถาคโต.
๙๓. สัตว์,บุคคล ๑๓ : ปาณ, สรีรี, ภูต, สตฺต, เทหี, ปุคฺคล,
ชีว, ปาณี, ปชา, ชนฺตุ, ชน, โลก, ตถาคต
ภูตํ ภูต ศัพท์ วา เป็นปุงลิงค์และนปุงสกลิงค์บ้าง
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI