นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 524 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

สามัญญกัณฑ์ : อัพยยวรรค : เววจนนิบาต 491 ๑๑๔๔. สํ สามญฺจ สยํ จา’ถ อาม สาหุ ลหู’ปิ จ โอปายิกํ ปติรูปํ สาเธฺว’วํ สมฺปฏิจฺฉเน. ๑๑๔๔. นิบาตในอรรถว่า “เอง” ๓ ศัพท์ คือ สํ, สามํ, สยํ สมฺปฏิจฺฉเน (นิปาตา) นิบาตในอรรถ “การรับคำ ยอมรับ” ๗ ศัพท์ คือ อาม ถูกต้อง เออ ใช่, สาหุ ดี, ลหุ ดีแล้ว, โอปายิกํ สมควร, ปติรูปํ ถูกต้อง สมควร เหมาะสม, สาธุ ดี, เอวํ ใช่, อย่างนั้น (จ, อปิ จ ไม่มีอรรถ) ๑๑๔๕. ยํ ตํ ยโต ตโต เยน เตเน’ติ การเณ สิยุํ อสากลฺเย ตุ จน จิ นิปฺผเล ตุ มุธา ภเว. ๑๑๔๕. การเณ (นิปาตา) นิบาตในอรรถเหตุ ๖ ศัพท์ คือ ยํ ยโต เยน เพราะเหตุใด, ตํ ตโต เตน เพราะเหตุนั้น อสากลฺเย (นิปาตา) นิบาตในอรรถไม่เจาะจง ๒ ศัพท์ คือ จน บางครั้งบางคราว, จิ บางอย่าง บางคน บางพวก(เช่นกุทาจน, โกจิ) มุธา มุธานิบาต ภเว ย่อมเป็นไป นิปฺผเล ในอรรถสูญเปล่า, ไร้ผล ๑๑๔๖. กทาจิ ชาตุ100 ตุลฺยา’ถ สพฺพโต จ สมนฺตโต ปริโต จ สมนฺตาปิ อถ มิจฺฉา มุสา ภเว. ๑๑๔๖. (นิปาตา) นิบาต ๒ ศัพท์ คือ กทาจิ , ชาตุ, ตุลฺยา กล่าว ความหมายเหมือนกันคือ “บางครั้งบางคราว” [บางคราว, บางครั้ง บางที, ไม่แน่นอน] 100 ชาตุ นิปาต นี้ นอกจากจะมีความหมายว่า บางครั้ง แล้ว ยังใช้เป็น “เอกํสตฺถนิปาต” (ส่องความหมายว่า “แน่นอน”) ได้อีก

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI