นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 522 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

สามัญญกัณฑ์ : อัพยยวรรค : เววจนนิบาต 489 ๑๑๓๘. (อิเม ฉ นิปาตา) นิบาตทั้งหลาย ๖ ตัว เหล่านี้ คือ พลวํ, สุฏฺฐุ, อตีว, กิมุต, สุ, อติ (สิยุํ) ย่อมเป็นไป อติสเย ในยิ่งเกิน [ยิ่งเกิน ๖ : พลวํ, สุฏฺฐุ, อตีว, กิมุต, สุ, อติ ] (อิเม ฉ นิปาตา) นิบาตทั้งหลาย ๖ ตัว เหล่านี้ คือ อโห, กึ, กิมุ, อุทาหุ, กิมุต, อุท (สิยุํ) ย่อมเป็นไป วิกปฺเป ในความไม่แน่นอน ๑๑๓๙. อวฺหาเน โภ อเร อมฺโภ หมฺโภ เร เช’งฺค อาวุโส เห หเร ถ กถํ กึสุ นนุ กจฺจิ นุ กึ สมา. ๑๑๓๙. (อิเม ทส นิปาตา) นิบาตทั้งหลาย ๑๐ ตัว เหล่านี้ คือ โภ, อเร, อมฺโภ, หมฺโภ, เร, เช, องฺค, อาวุโส, เห, หเร (สิยุํ) ย่อมเป็นไป อวฺหาเน ในการร้องเรียก(อาลปนะ) [โภ ผู้เจริญ ท่าน, อเร นี่แน่ะ เฮ้ย, อมฺโภ พ่อ ท่าน, หมฺโภ ผู้เจริญ, เร เฮ้ย, เช นี่เธอ, องฺค อาวุโส ผู้มีอายุ ท่าน, เห, หเร เฮ้ เฮ้ย] ๑๑๔๐. อธุเน’ตรหี’ทานิ สมฺปติ อญฺญทตฺถุ ตุ ตเคฺฆ’ กํเส สสกฺกญฺจา ทฺธา กามํ ชาตุ เว หเว. ๑๑๔๐. นิบาตกล่าวอรรถปัจจุบัน ๔ ศัพท์ คือ อธุนา เดี่ยวนี้, เอตรหิ ขณะนี้, อิทานิ เวลานี้ ในกาลนี้, สมฺปติ บัดนี้ เดี่ยวนี้ (อิเม อฏฺฐ นิปาตา) นิบาต ๘ บท ทั้งหลายเหล่านี้ คือ อญฺญทตฺถุ แน่แท้, ตคฺฆ จริงๆ, สสกฺกํ ถูกต้อง, อทฺธา แน่แท้, กามํ เที่ยงแท้, ชาตุ แน่นอน, เว โดยแท้, หเว แท้

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI