อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 506 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : ปาทาเนกัตถวรรค 473
(อิติ) คือ เปเต ในผู้ตาย ญาเต ในสิ่งที่ถูกรู้ (โส) มต ศัพท์ นั้น (วตฺตติ)
ย่อมเป็นไป ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓
มาโส มาส ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ อปรณฺณกาเลสุ ในถั่วราชมาสและเดือน
นคฺโค นคฺค ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป อเจลเกปิ ในชีเปลือยและผู้ที่
ไม่นุ่งผ้าทั่วไป [อปิศัพท์รวมเอาอรรถว่า ผู้ที่ไม่นุ่งผ้าทั่วไป]
๑๑๑๑. โทเส ฆาเต จ ปฏิโฆ มิคาโท ฉคเล ปสุ
อรูเป จา’วฺหเย นามํ ทโร ทรถภีติสุ.
๑๑๑๑. ปฏิโฆ ปฏิฆ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ โทเส ในความโกรธ ฆาเต ในการทำร้าย
ปสุ ปสุ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ มิคาโท ในสัตว์สี่เท้ามีกวาง เป็นต้น ฉคเล ในแพะ
นามํ นาม ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ อรูเป ในนามธรรม อวฺหเย ในชื่อ
ทโร ทร ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ ทรถภีติสุ ในความกระวนกระวายและความกลัว
๑๑๑๒. ยาจเน โภชเน ภิกฺขา ภาเร ตฺว’ติสเย ภโร
ทพฺพิ’นฺทชายาสุ สุชา เมเฆ ตฺว’พฺภํ วิหายเส.
๑๑๑๒. ภิกฺขา ภิกฺขา ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ ยาจเน ในการขอ โภชเน ในอาหาร
ภโร ภรศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ ภาเร ในหาบ อติสเย ในความยิ่ง
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI