อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 495 จาก 557 หน้า
462 อภิธานัปปทีปิกา
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ ขคฺเค ในดาบ กุรูเร ในผู้ดุร้าย
อมุ อมุ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ ปรสฺมึ (โลเก) ในโลกหน้า อตฺร (โลเก) ในโลกนี้ (โส) อมุ ศัพท์
(วตฺตติ) ย่อมเป็นไป ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓
กลงฺโก กลงฺก ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ องฺกาปวาเทสุ ในรอยและการกล่าวโทษ
ชนปโท ชนปท ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ เทเส ในแว่นแคว้น ชเน ในชาวแว่นแคว้น
๑๐๙๐. ปชฺเช คาถา วจีเภเท วํโส ตฺว’นฺวยเวณุสุ
ยานํ รถาโท คมเน สรูปสฺมึ อโธ ตลํ.
๑๐๙๐. คาถา คาถา ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ ปชฺเช ในคาถา วจีเภเท ในคำพูดที่เฉียบขาด
[คาถาศัพท์เป็นองค์อย่างหนึ่งของนวังคสัตถุสาสน์ เช่น ธมฺมปท เถรคาถา
เถรีคาถา เป็นต้น]
วํโส วํส ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ อนฺวยเวณุสุ ในตระกูลและไม้ไผ่
ยานํ ยาน ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ รถาโท ในยวดยานมีรถ เป็นต้น คมเน ในการไป
ตลํ ตล ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ สรูปสฺมึ ในรูปทรงของตน เช่น อโธ ในเบื้องล่าง [เช่น ภูตเล
ในพื้นปฐพี]
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI