นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 492 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : ปาทาเนกัตถวรรค 459 ๑๐๘๔. มุตฺติ’ตฺถี โมจเน โมกฺเข กาโย ตุ เทหราสิสุ นีเจ ปุถุชฺชโน มูฬฺเห ภตฺตา สามินิ ธารเก. ๑๐๘๔. มุตฺติ มุตฺติ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ โมจเน ในการพ้น โมกฺเข ในพระนิพพาน (สา) มุตฺติ ศัพท์ นั้น อิตฺถี เป็นอิตถีลิงค์ กาโย กาย ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ เทหราสีสุ ในร่างกายและหมู่ ปุถุชฺชโน ปุถุชฺชน ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ นีเจ ในคนเลว มูฬฺเห ในคนโง่ ภตฺตา ภตฺตุ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ สามินิ ในสามี ธารเก ในผู้อุ้มชู ๑๐๘๕. สิขาปิญฺเฉสุ สิขณฺโฑ สตฺเต ตฺว’ตฺตนิ ปุคฺคโล สมฺพาโธ สํกเฏ คุยฺเห นาเส เขเป ปราภโว. ๑๐๘๕. สิขณฺโฑ สิขณฺฑ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ สิขาปิญฺเฉสุ ในหงอนและหางนกยูง ปุคฺคโล ปุคฺคล ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ สตฺเต ในสัตว์ อตฺตนิ ในตัวตน สมฺพาโธ สมฺพาธ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ สํกเฏ ในที่คับแคบ คุยฺเห ในที่ลับ ปราภโว ปราภว ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ นาเส ในความเสื่อม เขเป ในการนินทา

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI