อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 492 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : ปาทาเนกัตถวรรค 459
๑๐๘๔. มุตฺติ’ตฺถี โมจเน โมกฺเข กาโย ตุ เทหราสิสุ
นีเจ ปุถุชฺชโน มูฬฺเห ภตฺตา สามินิ ธารเก.
๑๐๘๔. มุตฺติ มุตฺติ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ โมจเน ในการพ้น โมกฺเข ในพระนิพพาน
(สา) มุตฺติ ศัพท์ นั้น อิตฺถี เป็นอิตถีลิงค์
กาโย กาย ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ เทหราสีสุ ในร่างกายและหมู่
ปุถุชฺชโน ปุถุชฺชน ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ นีเจ ในคนเลว มูฬฺเห ในคนโง่
ภตฺตา ภตฺตุ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ สามินิ ในสามี ธารเก ในผู้อุ้มชู
๑๐๘๕. สิขาปิญฺเฉสุ สิขณฺโฑ สตฺเต ตฺว’ตฺตนิ ปุคฺคโล
สมฺพาโธ สํกเฏ คุยฺเห นาเส เขเป ปราภโว.
๑๐๘๕. สิขณฺโฑ สิขณฺฑ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ สิขาปิญฺเฉสุ ในหงอนและหางนกยูง
ปุคฺคโล ปุคฺคล ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ สตฺเต ในสัตว์ อตฺตนิ ในตัวตน
สมฺพาโธ สมฺพาธ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ สํกเฏ ในที่คับแคบ คุยฺเห ในที่ลับ
ปราภโว ปราภว ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ นาเส ในความเสื่อม เขเป ในการนินทา
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI