อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 487 จาก 557 หน้า
454 อภิธานัปปทีปิกา
๑๐๗๔. พุเธ’ภิชาโต กุลเช วุทฺโธ’รูสุ มหลฺลโก
กลฺยาณํ สุนฺทเร จา’ปิ หิโม ตุ สีตเลปิ จ.
๑๐๗๔. อภิชาโต อภิชาต ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ พุเธ ในบัณฑิต กุลเช ในผู้เกิดในตระกูลดี
มหลฺลโก มหลฺลก ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ วุทฺโธรูสุ ในคนแก่และจำนวนมาก
กลฺยาณํ กลฺยาณ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป สุนฺทเร จ อปิ ในสิ่งที่ดี
งาม [อปิศัพท์รวบรวมเอาอรรถว่า สุวณฺเณ ในทองคำและ สขิเล ในนุ่มนวล
เป็นต้น]
หิโม หิม ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป สีตเลปิ แม้ในความเย็น
[อปิศัพท์รวมเอาอรรถว่า น้ำค้าง]
๑๐๗๕. โลเล ตุ สีเฆ จปโล วุตฺเต อุทิต’มุคฺคเต
อาทิตฺเต คพฺพิเต ทิตฺโต ปิฏฺฐํ ตุ จุณฺณิเตปิ จ.
๑๐๗๕. จปโล จปล ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ โลเล ในผู้หวั่นไหว สีเฆ ในความเร็ว
อุทิตํ อุทิต ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ วุตฺเต ในสิ่งที่ถูกกล่าว อุคฺคเต ในการขึ้นไป
ทิตฺโต ทิตฺต ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ อาทิตฺเต ในการลุกโพลง คพฺพิเต ในความเกิดมานะ(ความ
เย่อหยิ่ง)
ปิฏฺฐํ ปิฏฺฐ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป จุณฺณิเตปิ แม้ในการบด
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI