อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 486 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : ปาทาเนกัตถวรรค 453
๑๐๗๒. สุเภ สาธุมฺหิ ภทฺโท’ถ ตฺยา’โท จ วิปุเล พหุ
ธีโร พุเธ ธิติมนฺเต เวลฺลิตํ กุฏิเล ธุเต.
๑๐๗๒. ภทฺโท ภทฺท ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ สุเภ ในสิ่งที่ดีงาม สาธุมฺหิ ในคนดี
พหุ พหุ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ ตฺยาโท ในจำนวนตั้งแต่ ๓ เป็นต้นไป วิปุเล ในสิ่งที่มีอยู่จำนวนมาก
ธีโร ธีร ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ พุเธ ในผู้มีปัญญา ธิติมนฺเต ในผู้มีความตั้งมั่น
เวลฺลิตํ เวลฺลิต ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ กุฏิเล ในสิ่งที่คด ธุเต ในสิ่งที่สั่นสะเทือน
๑๐๗๓. วิสโท พฺยตฺตเสเตสุ ตรุโณ ตุ ยุเว นเว
โยคฺคํ ยาเน ขเม โยคฺโค ปิณฺฑิตํ คณิเต ฆเน.
๑๐๗๓. วิสโท วิสท ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ พฺยตฺตเสเตสุ ในผู้ฉลาดและวัตถุสีขาว
ตรุโณ ตรุณ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ ยุเว ในคนหนุ่ม นเว ในความใหม่
โยคฺคํ โยคฺค ศัพท์ นปุงสกลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป ยาเน ในยาน
โยคฺโค โยคฺค ศัพท์ ปุงลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป ขเม ในความอดทน
ปิณฺฑิตํ ปิณฺฑิต ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ คณิเต ในสิ่งที่ถูกประมวล ฆเน ในสิ่งที่จับเป็นก้อนหนา
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI