อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 482 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : ปาทาเนกัตถวรรค 449
๑๐๖๔. โสตํ กณฺเณ ปโยเวเค ริฏฺฐํ ปาปา’สุเภสุ จ
อาคุ ปาปา’ปราเธสุ เกตุมฺหิ จิหเน ธโช.
๑๐๖๔. โสตํ โสต ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ กณฺเณ ในหู ปโยเวเค ในกระแสน้ำ
ริฏฺฐํ ริฏฺฐ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ ปาปา’สุเภสุ ในบาปและอวมงคล
อาคุ อาคุ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ ปาปา’ปราเธสุ ในบาปและโทษ
ธโช ธช ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ เกตุมฺหิ ในธง จิหเน ในเครื่องหมาย
๑๐๖๕. โคปุรํ ทฺวารมตฺเต’ปิ มนฺทิรํ นคเร ฆเร
วาจฺจลิงฺคา ปรมิ’โต พฺยตฺโต ตุ ปณฺฑิเต ผุเฏ.
๑๐๖๕. โคปุรํ โคปุร ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ ทฺวารมตฺเตปิ แม้ในประตูทั่วไปก็ได้ [อปิศัพท์รวม
เอาอรรถ ว่า ซุ้มประตู ดูปุรวรรค คาถาที่ ๒๐๔]
มนฺทิรํ มนฺทิร ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ นคเร ในเมือง ฆเร ในบ้าน
อิโต ปรํ คำต่อแต่นี้ไป [ตั้งแต่ พฺยตฺต ศัพท์ ถึง พาลิส ศัพท์]
วาจฺจลิงฺคิกา เป็นศัพท์ที่มีลิงค์เหมือนกับลิงค์ของวาจจะ(คือเป็นได้ทั้ง ๓ ลิงค์)
พฺยตฺโต พยฺตต ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ ปณฺฑิเต ในบัณฑิต ผุเฏ ในการปรากฏ
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI