อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 478 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : ปาทาเนกัตถวรรค 445
๑๐๕๖. อิจฺฉายํ ชุติยํ กนฺติ รญฺชเน สูรเต รติ
เคเห วสติ วาเส’ถ นทีเสนาสุ วาหินี.
๑๐๕๖. กนฺติ กนฺติ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ อิจฺฉายํ ในความใคร่ ชุติยํ ในรัศมี
รติ รติ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ รญฺชเน ในความกำหนัด สูรเต ในเมถุน
วสติ วสติ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ เคเห ในที่พักอาศัย วาเส ในการอยู่อาศัย
วาหินี วาหินี ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ นทีเสนาสุ ในแม่น้ำและกองทัพ
๑๐๕๗. ปตฺเถ นาเฬ จ นาฬิ’ตฺถี คเณ สมิติ สงฺคเม
ตณฺหา โลเภ ปิปาสายํ มคฺควุตฺตีสุ วตฺตนี.
๑๐๕๗. นาฬิ นาฬิ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ ปตฺเถ ในทะนาน นาเฬ ในก้านบัว(รวงข้าว)
(นาฬิ) นาฬิ ศัพท์ อิตฺถี เป็นอิตถีลิงค์
สมิติ สมิติ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ คเณ ในหมู่ สงฺคเม ในการพบปะกัน
ตณฺหา ตณฺหา ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ โลเภ ในความอยาก ปิปาสายํ ในความกระหาย
วตฺตนี วตฺตนี ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ มคฺควุตฺตีสุ ในหนทางและความเป็นไป
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI