อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 473 จาก 557 หน้า
440 อภิธานัปปทีปิกา
๑๐๔๗. พลิหตฺถํ’สูสุ กโร ทนฺเต วิปฺเป’ณฺฑเช ทฺวิโช
วตฺตํ ปชฺชา’นนา’จาเร ธญฺญงฺเค สุขุเม กโณ.
๑๐๔๗. กโร กร ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๓ อย่าง (อิติ) คือ พลิหตฺถํสูสุ ในฤาษี มือและรัศมี
ทฺวิโช ทฺวิช ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ ทนฺเต ในฟัน วิปฺเป ในพราหมณ์ อณฺฑเช ในสัตว์ที่เกิดจากไข่(มีนก
เป็นต้น)
วตฺตํ วตฺต ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ ปชฺชานนาจาเร ในคาถา ใบหน้า และข้อปฏิบัติ
กโณ กณ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ ธญฺญงฺเค ในรำข้าว สุขุเม ในเล็กน้อย
๑๐๔๘. ถมฺโภ ถูณชฬตฺเตสุ สูโป กุมฺมาสพฺยญฺชเน
คณฺโฑ โผเฏ กโปลมฺหิ อคฺโฆ มูเลฺย จ ปูชเน.
๑๐๔๘. ถมฺโภ ถมฺภ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ ถูณชฬตฺเตสุ ในเสาเรือนและความเป็นคนเซ่อซ่า
(ดื้อด้าน)
สูโป สูป ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง
(อิติ) คือ กุมฺมาสพฺยญฺชเน ในขนมกุมมาสและกับข้าว
คณฺโฑ คณฺฑ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๒ อย่าง (อิติ) คือ โผเฏ ในผีมือ กโปลมฺหิ ในแก้ม
อคฺโฆ อคฺฆ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI