นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 436 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : อัทธาเนกัตถวรรค 403 วิตานํ วิตาน ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต อีริตํ กล่าวแล้ว (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ อุลฺโลเจ ในผ้าเพดาน วิตฺถาเร ในความพิสดาร (ตํ) วิตาน ศัพท์ นั้น (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป ปุนฺนปุํสเก ในปุง ลิงค์และนปุงสกลิงค์ ๙๗๖. อปวคฺเค จ สลิเล สุธายํ อมตํ มตํ โมเห ตุ ติมิเร สงฺขฺยา คุเณ ตม’มนิตฺถิยํ. ๙๗๖. อมตํ อมต ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต มตํ พึงทราบ (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ อปวคฺเค ในพระนิพพาน สลิเล ในน้ำ สุธายํ ในสุธาโภชน์ ตมํ ตม ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต มตํ พึงทราบ (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ โมเห ในอวิชชา ติมิเร ในความมืด สงฺขฺยาคุเณ ในตมคุณอันมาจากคัมภีร์สังขยา (ตํ) ตม ศัพท์ นั้น (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป อนิตฺถิยํ ในปุงลิงค์และนปุงสกลิงค์ ๙๗๗. ขเร จา’การิเย ตีสุ รสมฺหิ ปุริเส กฏุ ปณฺฑเก สุกเต ปุญฺญํ มนุญฺเญ ปวเน ติสุ. ๙๗๗. ตีสุ (ลิงฺเคสุ) กฏุ กฏุ ศัพท์ ที่เป็นไปใน ๓ ลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ ขเร ในวัตถุอันหยาบ อการิเย ในกรรมที่ไม่ควรทำ ปุริเส กฏุ กฏุ ศัพท์ ที่เป็นไปในปุงลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป รสมฺหิ ในรสเผ็ด

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI