อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 435 จาก 557 หน้า
402 อภิธานัปปทีปิกา
(ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ วจนาวยเว ในเหตุอันเป็นส่วนหนึ่ง
แห่งสัมปุณณวากยะซึ่งประกอบด้วยปฏิญญาและเหตุ เป็นต้น มูเล ในเหตุ
มีโลภะ เป็นต้น การเณ ในเหตุทั่วไป
คหณี คหณี ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต กถิตา กล่าวแล้ว
(ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ อุทเร ในท้อง ปาจานลสฺมึ
ในไฟเผาผลาญอาหารให้ย่อย (สา) คหณี ศัพท์ นั้น (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป
อิตฺถิยํ ในอิตถีลิงค์
๙๗๔. ปิโย ภตฺตริชายายํ ปิยา อิฏฺเฐ ปิโย ติสุ
ยมราเช ตุ ยุคเฬ สํยเม จ ยโม ภเว.
๙๗๔. ปิโย ปิย ศัพท์ ปุงลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป ภตฺตริ ในสามี
ปิยา ปิยา ศัพท์ อิตถีลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป ชายายํ ในภรรยา
ปิโย ปิย ศัพท์ (วตฺตมาโน) ที่เป็นไป ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓
(สิยา) ย่อมเป็นไป อิฏฺเฐ ในวัตถุอันน่าปรารถนา
ยโม ยม ศัพท์ (ภเว) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ ยมราเช ในพญายม ยุคเฬ ในคู่ สํยเม ในการสำรวม
๙๗๕. มุทฺทิกสฺส จ ปุปฺผสฺส รเส ขุทฺเท มธู’ริตํ
อุลฺโลเจ ตุ จ วิตฺถาเร วิตานํ ปุนฺนปุํสเก.
๙๗๕. มธุ มธุ ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต อีริตํ กล่าวแล้ว
(ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ มุทฺทิกสฺส รเส ในน้ำแห่งผลมะซาง
ปุปฺผสฺส รเส ในน้ำแห่งดอกไม้ ขุทฺเท ในรสหวาน
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI