นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 435 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

402 อภิธานัปปทีปิกา (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ วจนาวยเว ในเหตุอันเป็นส่วนหนึ่ง แห่งสัมปุณณวากยะซึ่งประกอบด้วยปฏิญญาและเหตุ เป็นต้น มูเล ในเหตุ มีโลภะ เป็นต้น การเณ ในเหตุทั่วไป คหณี คหณี ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต กถิตา กล่าวแล้ว (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ อุทเร ในท้อง ปาจานลสฺมึ ในไฟเผาผลาญอาหารให้ย่อย (สา) คหณี ศัพท์ นั้น (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป อิตฺถิยํ ในอิตถีลิงค์ ๙๗๔. ปิโย ภตฺตริชายายํ ปิยา อิฏฺเฐ ปิโย ติสุ ยมราเช ตุ ยุคเฬ สํยเม จ ยโม ภเว. ๙๗๔. ปิโย ปิย ศัพท์ ปุงลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป ภตฺตริ ในสามี ปิยา ปิยา ศัพท์ อิตถีลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป ชายายํ ในภรรยา ปิโย ปิย ศัพท์ (วตฺตมาโน) ที่เป็นไป ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓ (สิยา) ย่อมเป็นไป อิฏฺเฐ ในวัตถุอันน่าปรารถนา ยโม ยม ศัพท์ (ภเว) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ ยมราเช ในพญายม ยุคเฬ ในคู่ สํยเม ในการสำรวม ๙๗๕. มุทฺทิกสฺส จ ปุปฺผสฺส รเส ขุทฺเท มธู’ริตํ อุลฺโลเจ ตุ จ วิตฺถาเร วิตานํ ปุนฺนปุํสเก. ๙๗๕. มธุ มธุ ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต อีริตํ กล่าวแล้ว (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ มุทฺทิกสฺส รเส ในน้ำแห่งผลมะซาง ปุปฺผสฺส รเส ในน้ำแห่งดอกไม้ ขุทฺเท ในรสหวาน

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI