อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 422 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : อัทธาเนกัตถวรรค 389
๙๔๖. อายุมฺหิ จ พเล ปาโณ สตฺเต หทยคา’นิเล
ฉนฺโท วเส อธิปฺปาเย เวเท’จฺฉา’นุฏฺฐุภาทิสุ.
๙๔๖. ปาโณ ปาณ ศัพท์ สิยา ย่อมเป็นไป (จตูสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๔ อย่าง (อิติ) คือ อายุมฺหิ ในชีวิต พเล ในกำลัง สตฺเต ในสัตว์
หทยคานิเล ในลมหายใจเข้าออก
ฉนฺโท ฉนฺท ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ปญฺจสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๕
อย่าง (อิติ) คือ วเส ในอำนาจ อธิปฺปาเย ในความต้องการ เวเท ในคัมภีร์เวท
อิจฺฉานุฏฺฐุภาทิสุ ในความต้องการอารมณ์และชื่อฉันท์มีอนุฏฐุภฉันท์ เป็นต้น
๙๔๗. กาโมฆาโทสมูหสฺมึ โอโฆ เวเค ชลสฺส จ
กปาลํ สิรสฏฺฐิมฺหิ ฆฏาทิสกเลปิ จ.
๙๔๗. โอโฆ โอฆ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๓ อย่าง (อิติ) คือ กาโมฆาโท ในกาโมฆะ เป็นต้น สมูหสฺมึ ในหมู่ ชลสฺส
เวเค ในกระแสน้ำ
กปาลํ กปาล ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒
อย่าง (อิติ) คือ สิรสฏฺฐิมฺหิ ในกระโหลกศีรษะ ฆฏาทิสกเล ในเศษวัสดุมีหม้อ
เป็นต้น(เศษกระเบื้อง)
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI