นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 421 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

388 อภิธานัปปทีปิกา กำลังกาย นิสามนํ นิสามน ศัพท์ (ปณฺฑิเตหิ) อันบัณฑิต วุตฺตํ กล่าวแล้ว (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ ทสฺสเน ในการเห็น(การดู) สวเน ในการฟัง ๙๔๔. คพฺโภ กุจฺฉิฏฺฐสตฺเต จ กุจฺฉิโอวรเกสุ จ ขณฺฑเน ตฺว’ปทานญฺจ อิติวุตฺเต จ กมฺมนิ. ๙๔๔. คพฺโภ คพฺภ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ กุจฺฉิฏฺฐสตฺเต ในสัตว์ผู้อยู่ในครรภ์ กุจฺฉิโอวรเกสุ ในท้องและห้อง อปทานํ อปทาน ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ ขณฺฑเน ในการตัด อิติวุตฺเต กมฺมนิ ในกรรมอันดีและไม่ดี ที่ตนยอมรับว่า “เราทำมาแล้วอย่างนี้” ๙๔๕. จิตฺตเก รุกฺขเภเท จ ติลโก ติลกาฬเก สีลาโท ปฏิปตฺติ’ตฺถี โพเธ ปตฺติปวตฺติสุ. ๙๔๕. ติลโก ติลก ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ จิตฺตเก ในรอยเจิมที่หน้าผาก รุกฺขเภเท ในต้น หมากหอมควาย(หมากเม่าควาย) ติลกาฬเก ในไฝ(ขี้แมลงวันหรือรอยตกกระ) ปฏิปตฺติ ปฏิปตฺติ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (จตูสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๔ อย่าง (อิติ) คือ สีลาโท ในศีล เป็นต้น โพเธ ในความรู้ ปตฺติปวตฺติสุ ในการถึงและความเป็นไป (สา) ปฏิปตฺติ ศัพท์ นั้น อิตฺถี เป็นอิตถีลิงค์

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI