อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 415 จาก 557 หน้า
382 อภิธานัปปทีปิกา
๙๓๑. หตฺโถ ปาณิมฺหิ รตเน คเณ โสณฺฑาย ภนฺตเร
อาวาเฏ อุทปาเน จ กูโป กุมฺเภ จ ทิสฺสติ.
๙๓๑. หตฺโถ หตฺถ ศัพท์ (ทิสฺสติ) ย่อมปรากฏ (ปญฺจสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๕ อย่าง (อิติ) คือ ปาณิมฺหิ ในมือ รตเน ในศอก คเณ ในหมู่
โสณฺฑาย ในงวงช้าง ภนฺตเร ในดาวหัตถะ
กูโป กูป ศัพท์ (ทิสฺสติ) ย่อมปรากฏ (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ อาวาเฏ ในหลุม อุทปาเน ในบ่อน้ำ กุมฺเภ ในเสากระโดงเรือ
๙๓๒. อาโท ปธาเน ปฐมํ ปมุขญฺจ ติลิงฺคิกํ
วชฺชเภเท จ วิตตํ ตํ วิตฺถาเร ติลิงฺคิกํ.
๙๓๒. ปฐมํ ปฐม ศัพท์ ปมุขํ จ และปมุข ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป
(ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ อาโท ในเบื้องแรก ปธาเน
ในสิ่งที่เป็นประธาน (ทฺวยํ) ทั้งสองศัพท์นั้น ติลิงฺคิกํ มี ๓ ลิงค์
วิตตํ วิตต ศัพท์ นปุงสกลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป วชฺชเภเท ในกลอง
อันมีหนังหุ้มสองหน้า
ตํ วิตต ศัพท์ นั้น ติลิงฺคิกํ อันมี ๓ ลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป
วิตฺถาเร ในการแผ่ขยาย
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI