นะโมตั้งชื่อ
Namo Name

← ค้นพจนานุกรมศัพท์อภิธานัปปทีปิกา

อภิธานัปปทีปิกา

ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 413 จาก 557 หน้า

ดูภาพหน้าหนังสือ (PDF) ↗

380 อภิธานัปปทีปิกา ๙๒๗. ขลญฺจ ธญฺญกรเณ กกฺเก นีเจ ขโล ภเว อถุ’ปฺปาเท สมุทโย สมูเห ปจฺจเยปิ จ. ๙๒๗. ขลํ ขล ศัพท์ นปุงสกลิงค์ (ภเว) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ ธญฺญกรเณ ในลานนวดข้าว กกฺเก และในสบู่ผง สำหรับอาบน้ำ, ขโล ขลศัพท์ ปุงลิงค์ (ภเว) ย่อมเป็นไป นีเจ ในคนต่ำทราม สมุทโย สมุทย ศัพท์ (ภเว) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ อุปฺปาโท ในการเกิดขึ้น สมูเห ในหมู่ ปจฺจเย ในเหตุ ๙๒๘. พฺรหฺมจารี คหฏฺฐาโท อสฺสโม จ ตโปวเน ภยงฺกเร ตุ กฐิเน กุรูโร ตีสุ นิทฺทเย. ๙๒๘. อสฺสโม อสฺสม ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ พฺรหฺมจารีคหฏฺฐาโท ในอาศรม ๔ อย่างมี พฺรหฺมจารี และ คหฏฺฐ เป็นต้น (อาทิศัพท์รวมเอา วนปฺปตฺถ และภิกฺขุ) ตโปวเน ในเรือนอาศรม กุรูโร กุรูร ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ ภยงฺกเร ในวัตถุอันก่อให้เกิดความกลัว กฐิเน ในวัตถุอันหยาบ นิทฺทเย ในผู้ที่ไร้ความกรุณา (โส) กุรูร ศัพท์ นั้น (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓

รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI