อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 409 จาก 557 หน้า
376 อภิธานัปปทีปิกา
๙๑๙. อาทิจฺจาทิมฺหิ คหเณ นิพนฺเธ จ ฆเร คโห
กาโจ ตุ มตฺติกาเภเท สิกฺกายํ นยนามเย.
๙๑๙. คโห คห ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (จตูสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๔ อย่าง (อิติ) คือ อาทิจฺจาทิมฺหิ ในดาวนพเคราะห์มีดวงอาทิตย์ เป็นต้น
คหเณ ในคราสคือสุริยคราสและจันทคราส นิพนฺเธ ในการยึดติด ฆเร
และในเรือน
กาโจ กาจ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ มตฺติกาเภเท ในแก้วหุง สิกฺกายํ ในสาแหรก นยนามเย ในโรคตาต้อ
๙๒๐. ตีสุ คามณิ เสฏฺฐสฺมึ อธิเป คามเชฏฺฐเก
พิมฺพํ ตุ ปฏิพิมฺเพ จ มณฺฑเล พิมฺพิกาผเล.
๙๒๐. คามณิ คามณิ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ เสฏฺฐสฺมึ ในผู้ประเสริฐ อธิเป ในผู้เป็นใหญ่ คาม
เชฏฺฐเก ในผู้ใหญ่บ้าน (โส) คามณิ ศัพท์ นั้น (วตฺตติ) ย่อมเป็นไป
ตีสุ (ลิงฺเคสุ) ในลิงค์ทั้ง ๓
พิมฺพํ พิมฺพ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ ปฏิพิมฺเพ ในรูปเหมือน มณฺฑเล ในวงจันทร์ พิมฺพิกาผเล
ในผลตำลึง
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI