อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 400 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : อัทธาเนกัตถวรรค 367
๙๐๑. กรณํ สาธกตเม กฺริยาคตฺเตสุ อินฺทฺริเย
ตาโล94 ตุ กุญฺจิกายญฺจ ตูริยงฺเค ทุมนฺตเร.
๙๐๑. กรณํ กรณ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (จตูสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๔ อย่าง (อิติ) คือ สาธกตเม ในกรณการกะ กฺริยาคตฺเตสุ ในการ
กระทำและร่างกาย อินฺทฺริเย ในอินทรีย์
ตาโล ตาล ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ กุญฺจิกายํ ในลูกกุญแจ ตูริยงฺเค ในดุริยางค์มีฉิ่ง เป็นต้น ทุมนฺตเร
ในต้นไม้ชนิดหนึ่งกล่าวคือต้นตาล
๙๐๒. ปุปฺเผ ผเล จ ปสโว อุปฺปาเท คพฺภโมจเน
คายเน คายเก อสฺเส คนฺธพฺโพ เทวตานฺตเร.
๙๐๒. ปสโว ปสว ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (จตูสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๔ อย่าง (อิติ) คือ ปุปฺเผ ในดอกไม้ ผเล ในผลไม้ อุปฺปาเท ในการ
เกิดขึ้น คพฺภโมจเน ในการคลอดบุตร
คนฺธพฺโพ คนฺธพฺพ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (จตูสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ
๔ อย่าง (อิติ) คือ คายเน ในการขับร้อง คายเก ในนักร้อง อสฺเส ในม้า
เทวตานฺตเร ในคันธัพพเทวดา
94 ลลาฏฏฺฐีสุ (สี.)
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI