อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 396 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : อัทธาเนกัตถวรรค 363
๘๙๓. รถงฺเค’กฺโข สุวณฺณสฺมึ ปาสเก อกฺข’มินฺทฺริเย
สสฺสเต จ ธุโว ตีสุ ธุวํ ตกฺเก จ นิจฺฉิเต.
๘๙๓. อกฺโข อกฺข ศัพท์ ปุงลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ รถงฺเค ในเพลารถ สุวณฺณสฺมึ ในหนึ่งสุวรรณะ
ปาสเก ในลูกบาสก์
อกฺขํ อกฺข ศัพท์ นปุงสกลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป อินฺทฺริเย
ในอินทรีย์มีจักษุ เป็นต้น
ธุโว ธุว ศัพท์ ตีสุ ในลิงค์ทั้ง ๓ (สิยา) ย่อมเป็นไป สสฺสเต ในความ
เที่ยงแท้แน่นอน
ธุวํ ธุว ศัพท์ นปุงสกลิงค์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ ตกฺเก ในความคิด นิจฺฉิเต ในการตัดสิน
๘๙๔. หเร สิโวสิวํ ภทฺท- โมกฺเขสุ ชมฺพุเก สิวา
เสนายํ สตฺติยญฺเจว ถูลตฺเต จ พลํ ภเว.
๘๙๔. สิโว สิว ศัพท์ ปุงลิงค์ (ภเว) ย่อมเป็นไป หเร ในพระศิวะ
(มหาเทพ)
สิวํ สิว ศัพท์ นปุงสกลิงค์ (ภเว) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๒ อย่าง (อิติ) คือ ภทฺทโมกฺเขสุ ในความยินดีและนิพพาน
สิวา สิวา ศัพท์ อิตถีลิงค์ (ภเว) ย่อมเป็นไป ชมฺพุเก ในสุนัขจิ้งจอก
พลํ พล ศัพท์ (ภเว) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๓ อย่าง
(อิติ) คือ เสนายํ ในกองทัพ สตฺติยํ ในความสามารถ ถูลตฺเต และในความ
ล่ำสัน
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI