อภิธานัปปทีปิกา
ข้อความต้นฉบับ หน้า PDF 392 จาก 557 หน้า
สามัญญกัณฑ์ : อเนกัตถวรรค : อัทธาเนกัตถวรรค 359
๘๘๕. กณฺโฑ’นิตฺถี สเร ทณฺเฑ วคฺเค จ’าวสเร’ปฺย’ถ
อุทฺธํพาหุทฺวยมาเน สูรตฺเต’ปิ จ โปริสํ.
๘๘๕. กณฺโฑ กณฺฑ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (จตูสุ อตฺเถสุ) ใน
อรรถ ๔ อย่าง (อิติ) คือ สเร ในลูกศร ทณฺเฑ ในท่อนไม้ วคฺเค ในกัณฑ์
อวสเร ในโอกาส (โส) กณฺฑ ศัพท์ นั้น อนิตฺถี เป็นปุงลิงค์และนปุงสกลิงค์
โปริสํ โปริส ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒
อย่าง (อิติ) คือ อุทฺธํพาหุทฺวยมาเน ในวายืน(ของมัชฌิมบุรุษ) สูรตฺเต
ในความกล้าหาญ
๘๘๖. อุฏฺฐานํ โปริเส’หาสุ นิสินฺนาทฺยุ’คฺคเม’ปฺย’ถ
อนิสฺสยมหีภาเค ตฺวิ’รีณํ อูสเร สิยา.
๘๘๖. อุฏฺฐานํ อุฏฺฐาน ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ตีสุ อตฺเถสุ)
ในอรรถ ๓ อย่าง (อิติ) คือ โปริเส’หาสุ ในความกล้าหาญ(ความเป็นชาย)และ
ความเพียร นิสินฺนาทฺยุคฺคเม ในการลุกขึ้นจากที่นั่ง เป็นต้น
อิรีณํ อิรีณ ศัพท์ (สิยา) ย่อมเป็นไป (ทฺวีสุ อตฺเถสุ) ในอรรถ ๒
อย่าง (อิติ) คือ อนิสฺสยมหีภาเค ในส่วนภาคพื้นอันไร้ที่อาศัย(สถานที่โล่งแจ้ง)
อูสเร ในที่มีดินเค็ม
รจนาโดยพระโมคคัลลานเถระ · แปลและอธิบายโดยพระมหาไพโรจน์ ญาณกุสโล (นิรัญรักษ์) และนายจำรูญ ธรรมดา · พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม ๒๕๕๙ · ข้อความสกัดจากหนังสือ ไม่ได้สร้างคำแปลด้วย AI